هفت اورنگ جامي

خلق حيران که در چه کار است اين
ديو خرم که يار غار است اين

هر که در خانه کرد خر تيمار
برد آسان به سوي منزل بار

وان که جو در سر بيابان داد
بارش آخر به پشت خويش نهاد

متعلق دلش به هر ورقي
در خيالش ز هر ورق سبقي

سوي هر خشت از آن که رو کرده
در فيضي به رخ برآورده

از مجلد نديده غير از پوست
پي نبرده به مغزها که در اوست

تا نتابد ز صوب کثرت روي
در نيابد ز جذب وحدت بوي

منشين بيش ازين به زير غبار
خيز و غسلي در آب ديده برآر

سالها گر تو در هنر کوشي
اين همه عيب را چه سان پوشي

چه زني در رديف و قافيه چنگ
کار بر خود کني چو قافيه تنگ

شعر در نفس خويشتن بد نيست
پيش اهل دل اين سخن رد نيست

وه کز ايشان بجز فسانه نماند
جز سخن هيچ در ميانه نماند

افکند خويش را به مکر و دروغ
پيش آن جمع چون مگس در دوغ

زو يکي گر به غار کرده فرار
ثاني اثنين گشته در بن غار

آن يکي رو به ديگري آورد
گفت اي در نکال و خسران فرد

هر کجا در زمانه دشنامي
رفته بر لفظ خاص يا عامي

هست اينها همه در انبان درج
تا به کي مي کني ز انبان خرج

چون زبان را همي کني جنبان
چيزي آور که نيست در انبان

نکته الشعير قد يؤکل
و يذم در عرب شده ست مثل

چه کنم در سرشت من اينست
وز ازل سرنوشت من اينست

هر چه در عرصه جهان پيداست
هدف حکم اسمي از اسماست

گفت اگر نايد از شما عملي
که در آن باشد از گنه خللي

آدمي چيست برزخي جامع
صورت خلق و حق در او واقع

باطنش در محيط وحدت غرق
ظاهرش خشک لب به ساحل فرق

يک صفت نيست از صفات خدا
که نه در ذات او بود پيدا