هفت اورنگ جامي

گشت در عين اين و آن ساري
غير آن چون شود دگر طاري

آنچه در من سرشته شد ز ازل
چون نيايد جز آن به فعل و عمل

چون ندانم که پي به گنج برم
بي طلب در طلب چه رنج برم

هر که را در طبيعت اطلاق است
خوردن قابضش چو ترياق است

بين درين کارگاه وهم و خيال
خويش را در مجاري افعال

متقي نفس خويش را چو شناخت
در شرورش وقايه حق ساخت

گر چه در کيش صاحب تفريد
آن تقاضا همي کند توحيد

ساخت خاطر تهي ز وايه خويش
کرد حق را در آن وقايه خويش

تا نيفتد در آن فساد و خلل
از ظهور و غرور نفس دغل

جز ادب نيست در دل ابدال
جز ادب نيست دأب اهل کمال

در اداي حدود بي تغيير
از غلو دور بودن و تقصير

دين و اسلام در ادب طلبيست
کفر و طغيان ز شوم بي ادبيست

بس که در شأن او غلو کردند
دين و ملت فداي او کردند

گفت در مدحت علي سخنان
که نيايد جز از دروغ زنان

دون مگو بل ز دون بسي دونتر
در کمي از کم از کم افزون تر

در سخن واجب است حسن بيان
حق ازان گفت رتل القرآن

با تو گويم حکايتي درياب
کز تأمل در آن رسي به جواب

آن يکي پيش عالمي فاضل
گفت کاي در علوم دين کامل

گفت کاي در ولاي من واهي
از کدامين علي سخن خواهي

گفت من گر چه اندکي دانم
در دو عالم علي يکي دانم

در خيبر به زور خود کنده
برده تا دوش و دورش افکنده

در تک و پوي بهر اين مطلوب
همه غالب شدند و او مغلوب

اين علي را در شماره که و مه
خود نبوده ست ور نباشد به

قوت و فعل حق ازو زده سر
کنده بي خويشتن در خيبر

هر چه بر دل نشيند از وي گرد
هست در چشم مرد آفت مرد