مخزن الاسرار نظامي

ديد بنوعي که دلش پاره گشت
برزگري پير در آن ساده دشت

راهرواني که ملايک پيند
در ره کشف از کشفي کم نيند

هر که در اين خانه شبي داد کرد
خانه فرداي خود آباد کرد

شحنه مست آمده در کوي من
زد لگدي چند فرا روي من

موي به مويت ز حبش تا طراز
تازي و ترک آمده در ترکتاز

در کمر کوه ز خوي دو رنگ
پشت بريده است ميان پلنگ

در طرف شام يکي پير بود
چون پري از خلق طرف گير بود

تيغ زنان چون سپر انداختند
در لحد آن خشت سپر ساختند

قالب اين خشت در آتش فکن
خشت تو از قالب ديگر بزن

چند کلوخي بتکلف کني
در گل و آبي چه تصرف کني

هيچ در اين نقطه پرگار نيست
کز خط اين دايره بر کار نيست

در دو جهان عيب و هنر بسته اند
هر دو به فتراک تو بربسته اند

تا بنه چون سوي ولايت برد
در پر خويشت بحمايت برد

آنکه اساس تو بر اين گل نهاد
کعبه جان در حرم دل نهاد

مشک بود در خشن آرام گير
گردد پر کنده چو پو شد حرير

در سفرش مونس و يار آمده
چند شبانروز به کار آمده

گفت در اينره که ميانجي قضاست
پاي سگي را سر شيري بهاست

گرچه در آن غم دلش از جان گرفت
هم جگر خويش به دندان گرفت

او به سخن در که برآمد غبار
گشت سگ از پرده گرد آشکار

روزي تو باز نگردد ز در
کار خدا کن غم روزي مخور

بر در او رو که از اينان به اوست
روزي ازو خواه که روزي ده اوست

گرچه در اين راه بسي جهد کرد
بيشتر از روزي خود کس نخورد

هر که تو بيني ز سپيد و سياه
بر سر کاريست در اين کارگاه

بيش و کمي را که کشي در شمار
رنج به قدر ديتش چشم دار

نيک و بد ملک به کار تواند
در بد و نيک آينه دار تواند