اقبالنامه نظامي

به چاره گري نامد آن در به چنگ
که پوينده يابد زماني درنگ

سگالش بسي شد در آن رنج و تاب
نيفتاد از آن جمله رايي صواب

چه تدبير سازم که چرخ بلند
کلاه مرا در سر آرد کمند

نبشتم بسي کوه و دريا و دشت
کز آنسان کسي در نداند نبشت

به قدس آوريدم چو آدم نشست
زدم نيز در حلقه کعبه دست

کنون در شبستان خز و پرند
چو نيرو نماندم شدم دردمند

گشادم در رازهاي سپهر
هم از ماه دادم نشان هم ز مهر

ز رنجم در آسايش آرد مگر
براين خاک بخشايش آرد مگر

نگيرد کسم دست و نارد به ياد
بدين بي کسي در جهان کس مباد

از آن پيش که افتم در آن آبکند
سپر بر سر آب خواهم فکند

مغني دگر باره بنواز رود
به يادآر از آن خفتگان در سرود

نشايد شدن مرگ را چاره ساز
در چاره برکس نکردند باز

نه گفتن توان کاين صراحي بريز
که در بزم شه کرد نتوان ستيز

در آن وقت کردم جهان خسروي
که هم جان قوي بود و هم تن قوي

زدوزخ مشو تشنه را چاره جوي
سخن در بهشتست و آن چارجوي

چو رخت از بر کوه برد آفتاب
سر شاه شاهان در آمد به خواب

فلک دزد و ماه فلک دزدگير
بهم هردو افتاده در خم قير

به دود سيه در کشد خامه را
نويسد سوي مادرش نامه را

به شيري که خوردم ز پستان تو
به خواب خوشم در شبستان تو

به حرفي که در دفتر مردميست
به نقشي که محمل کش آدميست

به آن در کزين درگذشتن به دوست
مرا و ترا بازگشتن به دوست

نپيچي به ناله نگردي ز راه
کني در سرانجام گيتي نگاه

اگر ماندني شد جهان بر کسي
بمان در غم و سوگواري بسي

اگر زان خورشها خورد ميهمان
تو نيز انده من بخور در زمان

غم من مخور کان من در گذشت
به کار غم خويش کن بازگشت