اقبالنامه نظامي

بدين ايمني چون زيبد از گزند
که بر در ندارد کسي قفل و بند

همان باغبان نيست در باغ کس
رمه نيز چوپان ندارد ز پس

در کجروي برجهان بسته ايم
ز دنيا بدين راستي رسته ايم

ندارد ز ما کس زکس مال بيش
همه راست قسميم در مال خويش

نداريم در خانها قفل و بند
نگهبان نه با گاو و با گوسفند

اگر گرگ بر ميش ما دم زند
هلاکش در آن حال بر هم زند

فريب زر و سيم را در شمار
نباريم و نايد کسي را به کار

به وقت نياز آهو و غرم و گور
ز درها در آيند ما را به زور

از آن جمله چون در شکار آوريم
به مقدار حاجت بکار آوريم

دگرها که باشيم از آن بي نياز
نداريمشان از در و دشت باز

ز ما در جواني نميرد کسي
مگر پير کو عمر دارد بسي

پس کس نگوئيم چيزي نهفت
که در پيش رويش نياريم گفت

کز آن خوبتر قصه نشنيده بود
نه در نامه خسروان ديده بود

نخواهم دگر در جهان تاختن
به هر صيد گه دامي انداختن

به کنجي در از کوه بنشستمي
به ايزد پرستي ميان بستمي

چو در حق خود ديدشان حق شناس
درود و درم دادشان بي قياس

برين در مگر چون کليد آوري
ازو گنج گوهر پديد آوري

به دزدي هم از شاخ انجيردار
در آويخته مرغ انجير خوار

به خشکي و تري و دريا و دشت
بسي راه و بي راه را در نوشت

گمان برد کابي گزاينده خورد
در و زهر و زهر اندر و کار کرد

چو قاصد به دستور دانا رسيد
در بسته را جست با خود کليد

بفرمود از آنجا که در خورد بود
دوائي که داروي آن درد بود

جهان چون زرش داد در ديک خاص
خلاصي که از خاک بايد خلاص

زده خار بر هر گلي داغها
نوائي و برگي نه در باغها

شکسته شد آن مرغ را پر و بال
که جولان زدي در جهان ماه وسال