اقبالنامه نظامي

علم چون به زير آرد از اوج او
توان ديدنش در پس موج او

چو آن چشمه گرم را ديد شاه
نشد چشم او گرم در خوابگاه

بسي سنگ رنگين در آن موجگاه
همه ازرق و سرخ و زرد و سياه

وزان خرمي جان دهد در زمان
همان ديدن و دادن جان همان

کنند آن هيونان ازان سنگ بار
نمانند خود را در آن سنگسار

درون را نيندود و خالي گذاشت
که رازي در آن پرده پوشيده داشت

ز سنگي که در يک منش خون بود
چو کوهي بهم برنهي چون بود

ازان ره که در پاي پيل آمدش
گذرگه سوي رود نيل آمدش

کمر در کمر کوهي از خاره سنگ
برآورده چون سبز با بوي مشک

زدي قهقهه چون بر او تاختي
از آنسوي خود را در انداختي

بر او گر يکي رفتني و گر هزار
چو مرغان پريدي در آن مرغزار

وزينسو ره پشته بي راغ بود
طرف تا طرف باغ در باغ بود

هوا از لطافت درو مشک ريز
زمين از نداوت در او چشمه خيز

تکش با تلاوش در آويخته
چنين رودي از هر دو انگيخته

کرا دل دهد کز چنين جاي نغز
نهد پاي خود را در آن پاي لغز

در آن ره ز رفتن نياسود هيچ
نميکرد جز راه رفتن بسيچ

در آن ره نبودش جز اين هيچ کار
که چون باد بردي ز دلها غبار

چوزان دشت بگذشت چون ديو باد
قدم در دگر ديو لاخي نهاد

بياباني از آتشين جوش او
زباني سخن گفته در گوش او

چو لختي در آن دشت پيمود راه
به باغ ارم يافت آرامگاه

يکايک درختانش از ميوه پر
همه ميوه بيجاده و لعل و در

چو شه شد در آن قصر زرينه خشت
گمان برد کامد به قصر بهشت

در او گنبدي روشن از زر ناب
درفشنده چون گنبد آفتاب

نگهدار ناموس ما در نهفت
که خواهي تو نيز اندرين خاک خفت

غبار پراکنده را در مغاک
رها کن که هم خاک به جاي خاک