اقبالنامه نظامي

نديده جهان نقش بيداد تو
به نيکي شده در جهان ياد تو

وزان پيشه نيزم نوائي نبود
که در کار و کسبم وفائي نبود

ز چيزي که دارد به خوردن بسيچ
نبودم بجز خون در آن خانه هيچ

من و زن در آن خانه تنها و بس
مرا گفت کي شوي فرياد رس

نديدم دري کان نه در بسته بود
که سختي به من سخت پيوسته بود

بسي گرد ويرانه کردم طواف
شتابنده چون ديو در هر شکاف

سرائي کهن يافتم سالخورد
دري در نشسته بر او دود و گرد

بر آتش نهاده لويدي فراخ
نمک سود فربه در او شاخ شاخ

من از هول زنگي و تيمار خويش
فروماندم آشفته در کار خويش

که از بينوائي و بي مايگي
گرفتم در اين سايه همسايگي

مگر کز تو کارم به جائي رسد
در اين بينوائي نوائي رسد

که امشب در اين کاخ ويرانه رنگ
به اميد مالي گرفتم درنگ

تو در کنج کاشانه پنهان شوي
شکيبنده چون شخص بيجان شوي

که من در دل آن دارم اي هوشمند
که آن اژدها را رسانم گزند

دگر نيمه را همچنان کرد خرد
به آيين پيشينه در بست و برد

چو در خانه رفتم به نيروي بخت
نهادم ز دل بارو از پشت رخت

چه ديدم يکي گنج کاني در او
ز ياقوت و زر هر چه داني دراو

چنين بود گوينده را سرگذشت
سخن کامد آنجا ورق در نوشت

چو شه نامه حکم واليس خواند
در آن حکم نامه شگفتي بماند

که مارا سر پرده تنگ نيست
بجز پي فراخي در آهنگ نيست

در آن داوري هرمس تيز مغز
بحق گفت انديشه اي داشت نغز

چو هرمس سخن گفتن آغاز کرد
در دانش ايزدي باز کرد

به هر نکته اي حجتي باز بست
که چون نور در ديده و دل نشست

چو در کس ز جنبش نشاني نيافت
بجنبيد و روي از رقيبان بتافت

چو در پرده راست کج باختند
از اين پرده شان رخت پرداختند