اقبالنامه نظامي

يکي سرو پيراستم در چمن
که بر ياد او مي خورد انجمن

کجا قطره تا در به دريا برد
خرد آرد و زين بصره خرما برد

مثل زد در اين آنکه فرزانه بود
که برنايد از هيچ ويرانه دود

چو باران فراوان بود در تموز
هوا سرد گردد چو بردالعجوز

من آن عود سوزم که در بزم شاه
ندارم جز اين يک وثيقت نگاه

دو کرم است کان در بريشم کشي
کند دعوي آبي و آتشي

کند يک مگس مايه خورد و خفت
به دزدي خورد ديگري در نهفت

از آن پيش کارد شبيخون شتاب
چو دراج در ده صلاي کباب

چه بازيچه کين چرخ بازيچه رنگ
نبازد در اين چار ديوار تنگ

کسي را که گردن برآرد بلند
همش باز در گردن آرد کمند

خيالي به خوابي به در مي برم
به افسانه عمري به سر مي برم

به اين پر کجا بر توانم پريد
به پائي چنين در چه دانم رسيد

چو فياض دريا درآمد به موج
ز کام صدف در درآرد به اوج

از آن ابر کاتش در آب افکند
زمين سايه بر آفتاب افکند

در اين شهر کاقبال ياري کند
که باشد که او شهرياري کند

خرد گفت که آنکس بود شهريار
که باشد پسنديده در هر ديار

به دريا رسد در فشاند ز دست
کند گرده کوه را لعل بست

از آن شد براو آفرين جاي گير
که در آفرينش ندارد نظير

جز او هر که را ديدم از خسروان
نديدم در او جاي خلوت روان

همين رشته را ديدم از لعل پر
ضميري چو دريا و لفظي چو در

شنيدم که بالاي اين سبز فرش
خروسي سپيداست در زير عرش

شهي که آنچه در دور ايام اوست
بر او خطبه و سکه نام اوست

چو در جام ريزد مي سالخورد
شبيخون برد لعل بر لاجورد

سراب از سر آب نشناختن
کشد تشنه را در تک و تاختن

نه من مانده ام خيره در کار او
که گفت: آفريني سزاوار او