جوهر الذات عطار

در اينجا منکشف کن راز اول
تن و جان در يکي کن زين مبدل

دوئي بگذار و در يکي قدم نه
که در حال يکي خود از دوئي به

دلم در بند صورت باز ماندست
ولي در عشق صاحب راز ماندست

دلم در بند صورت لاآلهست
که لا او را در اينجا گه بنا هست

که اي در راه ما افتاده مسکين
شده فارغ کنون در عين تمکين

رسانم من ترا در ديد اول
چو گشتي در صفات ما مبدل

کنون بشناس ما را در فنائي
تو با ما ما ابا تو در جدائي

تو در کش تا نگردي مست عاقل
که ناگاهي شوي در عشق باطل

گمانش اين بود در آخر کار
دهد در دست او مر جام شهوار

خيال بد چو در پيشش نگنجد
بجز شه هيچ در خاطر نسنجد

در ايندم چو تو در عزت درآئي
حقيقت اين گره را برگشائي

دو علام در تو و تو در دو عالم
ترا مخفي است اسرار اندر ايندم

وگرنه در عيان و زندگاني
يقين ميدان که در پاکي بماني

دو تقوي هست در معني بگويم
وگر چاره در اينجا من بجويم

ز خورد و خواب مردان در گذشتند
ره جانان بيک ره در نوشتند

ز بي خوابي و کم خواري در اينجا
کشيدند رنج و هم خواري در اينجا

ره جان کن که در جانست جانان
در اينجا جملگي اسرار جويان

در اينجا هيچ و جمله اند سرمست
فتاده از بلندي در سوي پست

چو گشتي پاک کلي در ماننده آب
در آندم سر خود بيشک تو درياب

در اينجا واصلان چون خود رسيدند
بجز يکي در آنحضرت نديدند

بتقليد اندر اينره باز ماندند
يقين در شهوت و در آزماندند

نپردازي دمي با جان در اينجا
حقيقت ميزند پنهان در اينجا

همه در خاک درگاهند خفته
همه رخ نزد جانان در نهفته

همه در خاک درگاهند بيچون
يک گشته نهان در هفت گردون

اگر نيکي تو کردستي در اينجا
حقيت گوي بر دستي در اينجا