شرف نامه نظامي

در آباد و ويران نشست آورم
همه ملک عالم به دست آورم

نخستين خرامش در اين کوچگاه
به البرز خواهم برون برد راه

گر اندازد از کوه ما را به خاک
بيفتيم و در دل نداريم باک

در آن پيش بيني خرد پيشه کرد
که لختي ز چشم بد انديشه کرد

ز دوري در آن ره شد انديشناک
که دارد ره دور درد و هلاک

جوابش چنان آمد از پيش بين
که شه گنج پنهان کند در زمين

شه اين راي را عالم آراي ديد
سپه را ملامت در اين راي ديد

پراکنده هر يک در آن کوه و دشت
به گل گنج پوشيد و خود بازگشت

به دراعه در گريزد تنش
که آن درع باشد نه پيراهنش

يکي جامه در نيک نامي بپوش
به نيکي دگر جامه ها ميفروش

چو همت سلاحست در دستبرد
بگو تا کنيم آنچه داريم خرد

ازين پس که بر هم نبردان زنيم
در همت نيک مردان زنيم

نبود آنگه آن شهر آراسته
دزي بود در وي بسي خواسته

وگر دفتر داوري در نوشت
ندادند راهش بر کوه و دشت

شهنشه چو دانست کان سروران
فرو مانده بودند و عاجز در آن

چو در سرمه زد چشم خورشيد ميل
فرو رفت گوهر به درياي نيل

که از گوشه داران در اين گوشه کيست
که بر ماتم آرزوها گريست

يکي گفت کاي شاه دانش پرست
پرستشگري در فلان غار هست

شهنشاه برخاست هم در زمان
عنان ناب گشت از بر همدمان

نه آيينه تنها تو داري بدست
مرا در دل آيينه اي نيز هست

دگر آنچه پرسد خداوند راي
که چونست زاهد در اين تنگ جاي

در غار من وانگهي چون توئي
يکي پاس شه را کم از هندوئي

چو من زاهن تيغ گيتي فروز
کنم ياري عدل در نيم روز

در آن جستجويم که بگشايمش
به داد و به دانش بيارايمش

تو نيز ار به همت کني ياريي
در اين ره کند بخت بيداريي