جوهر الذات عطار

ولي زين گنج دائم در حجيبي
که از مار طبيعت در نهيبي

ز گنج ذات اعياني در آفاق
بمعني اوفتادي در جهان طاق

بوقتي گنج يابي در صفا تو
که باشي در عيان مصطفي تو

ز درد آدم اينجا نفخه يافت
ازآن در رازها در عشق بشتافت

چو ني در شورش و در شوق آيد
دل عشاق اندر ذوق آيد

کسي بايد که در يابد در آندم
که من زاري کنم اينجا دمادم

دمي دارم از آندم در نمودم
از آن زاري در آنجا گه نمودم

چو من بگشايم آندم از دم تو
شوم در جان و در دل همدم تو

در آندم چون دورن جنت افتاد
ز شيطان ناگهي در محنت افتاد

ندارم هيچ و در پيچي فتادم
يقين دانم که در پيچي فتادم

ندارم هيچ و پايم رفته در چاه
شدم پيدا در اينجا گاه ناگاه

وجودش ناتوان و اندرون پاک
بمانده پاي او در آب و در خاک

دل صادق در آندم يار جويد
عيان ذات در اسرار جويد

در آندم چون فلک در رقص آئي
ترا پيدا شود عين خدائي

اگر تو صاحب دردي در اين بين
خدا را در نهادت خود يقين بين

در آن ساعت که دل بيخويش گردد
نمود عشق جمله در نوردد

سماع دوست در جانست نه در ني
تو خوردستي از آن جام ازل مي

دم آدم چو در ني سالها کرد
بسي در هر صفت آوازها کرد

دم آدم چو در ني شد نهاني
بگفت اسرار کلي در معاني

همه اسرار جان دارد در اينجا
همه انوار جان دارد در اينجا

نهادت برگره افتاد در پيچ
درونت همچو ني خاليست در هيچ

مئي کين دل از او يک قطره خوردست
ز بوي عشق در اندوه و در دست

ز زير عشق در آفاق جانها
زند او داستانها در بيانها

همه ذرات من در ترجمانند
دمادم جمله در شرح و بيانند

در اين دنيا که ديدست جان جانان
که من دريافتم در خويش اعيان