خسرو و شيرين نظامي

بدينسان عاشقي در غم بميرد؟
چنو باد آنکه زو عبرت نگيرد

تو باغي و او گياهي کز تو خيزد
گياه آن به که هم در باغ ريزد

در انديش اي حکيم از کار ايام
که پاداش عمل باشد سرانجام

چو مريم روزه مريم نگه داشت
دهان در بست از آن شکر که شه داشت

چو شيرين را خبر دادند ازين کار
همش گل در حساب افتاد هم خار

دهد بي حق خدمت خلق را قوت
نگارد بي قلم در سنگ ياقوت

خردمند آن بود کو در همه کار
بسازد گاه با گل گاه با خار

عروس شاه اگر در زير خاکست
عروسان دگر دارد چه باکست

نظر بر گلستاني ديگر آرد
و زو به دلستاني در بر آرد

مرنج اي شاه نازک دل بدين رنج
که گنج است آن صنم در خاک به گنج

اگر در تخته رفت آن نازنين جفت
به ترک تخت شاهي چون توان گفت

نه هر کش پيش ميري پيش ميرد
بدين سختي غمي در پيش گيرد

به تنهائي قناعت کن چو خورشيد
که همسر شرک شد در راه جمشيد

مرنج ار با تو آن گوهر نماند
تو کاني کان ز گوهر در نماند

گر آهوئي ز صحرا رفت بگذار
که در صحرا بود زين جنس بسيار

فرستد مهد و در کاوينش آورد
به مهد خود عروس آيينش آرد

سرو کاري ز بهر خويش گيرد
سر از کاري دگر در پيش گيرد

نخستين صف توانگر داشت در پيش
دويم صف بود حاجتگار و درويش

در خسرو همه ساله بدين داد
چو مصر از شکر بودي شکرآباد

کسي کو تخت خسرو در نظر داشت
هزاران جام کيخسرو ز برداشت

ارم را خشک بد در مجلسش جام
فلک را حلقه بد بر درگهش نام

بزرگي بايدت دل در سخا بند
سر کيسه به برگ گندنا بند

درم داري که از سختي در آيد
سرو کارش به بدبختي گرايد

کشيده مايده يک ميل در ميل
مگس را گاو دادي پشه را پيل

کبابي تر بخوردي اول روز
بر او سوده يکي در شب افروز