ديوان ناصر خسرو

آنجا که سخن دان بگشايد در منطق
از مرد سخن هرگز گويند نعالش؟

گر نيست به جعبه ش در چون تير مقالي
کس دست نگيرند ز پيروز و ينالش

زين مال و ازين آب رسيد احمد تازي
در عالم گوينده دانا به کمالش

آن کس که گرش اعمي در خواب بيند
روشن شودش ديده ز پر نور خيالش

در باغ پديد آمد مينوي خداوند
بنديش و مقر آي به يزدان و به مينوش

اين عاريتي تن عدوي توست عدو را
دانا نگرد خيره چنين تنگ در آگوش

از ميش تن خويش به طاعت چو خردمند
در علم و عمل فايده خويش همي دوش

پرهيز همي ورز، در الفغدن دانش
دايم ز ره چشم و ره گوش همي کوش

در طاعت بي طاقت و بي توش چرائي؟
اي گاه ستمگاري با طاقت و با توش!

اي حجت اگر گنگ نخواهي که بماني
در پيش خداوند، سوي حجت کن گوش

گهي در بارد گهي عذر خواهد
همان ابر بدخوي کافور بارش

پر از حلقه شد زلفک مشک بيدش
پر از در شهوار شد گوشوارش

چرا گر موحد نگشته است گلبن
چنين در بهشت است هال و قرارش

نگه کن بدين کاروان هوائي
که کافور و در است يکرويه بارش

در اين حصار از جهان کيست؟ آن کس
که بگداخت کفر از تف ذوالفقارش

به زنهار يزدان درون جاي يابي
اگرجاي جوئي تو در زينهارش

در بحر ظلال کشتيي نيست
جز حب علي به قول مطلق

دل نهادي در اين سراي سپنج
سنگ بسيار ساختي بر سنگ

دشمن از تو همي گريزد و تو
سخت در دامنش زده ستي چنگ

چون بياشفت بر کلنگ در ابر
گم شود راه بر پرنده کلنگ

به يک اندازه اند بر در بخت
مرد فرهنگ با مقامر و شنگ

نروم اندر اين بزرگ رمه
که بدو در نهاز شد بز لنگ

شعر او خوان که اندرو يابي
در بنهاده تنگ ها بر تنک

در تن ناخوب فعل نيک را
جمع کن چون انگبين اندر سفال

راستي در کار برتر حيلت است
راستي کن تا نبايدت احتيال