ديوان ناصر خسرو

تاويل حق در شب ترسائي
شمع و چراغ عيسي و شمعون است

هر که نداند که کدام است مرد
همچو ستوران ز در رحمت است

مرد سخن يافته را در سخن
حملت و هم حميت و هم قوت است

پيش خردمند در اين حربگاه
بي خردان را همه تن عورت است

کوکب علم آخر سر بر کند
گرچه کنون تيره و در رجعت است

گر به هر انگشت چراغي کند
هيچ مبر ظن که نه در ظلمت است

عقل در دست اين نفايه گروه
چون نکو بنگري گرفتار است

عقل نيکي پذير اگر در تو
بد شود بر تو زين سخن عار است

داد کن کز ستم به رنج رسي
در جهان اين سخن پديدار است

صاحب الغار خويش دين را دان
که تنت غار و جانت در غار است

به دل پاک برنويس اين شعر
که به پاکي چو در شهوار است

آفاق و جهان زير اوست و او خود
بيرون ز جهان ني، نه در جهان است

وان مطرب سلطان بدين سخن ها
در شهر نکوحال و بافلان است

بس سخت متازيد اي سواران
گر در کفتان از خرد عنان است

ازيرا که همچون گيا در جهان
رونده است همواره بيشي و کاست

جهان گر يکي گوز نيکو شود
بدان گوز در مغز مردم سزاست

فنامان به دندان مرگ اندر است
به دندان ما در گيا را فناست

وليکن چو زنده است در ما گيا
پس از مرگ ما را اميد بقاست

به يک دانه گندم در، اي هوشيار،
مسيحيت بسيار و بي منتهاست

درختان نيکيش را بر بدي است
به زير سر نعمتش در بلاست

در رستگاري به پرهيز جوي
که پرهيز بهتر ز ملک سباست

سوي شعر حجت گراي، اي پسر،
اگر هيچ در خاطر تو ضياست

از درخت باردارش باز نشناسي ز دور
چون فراز آئي بدو در زير برگش بار نيست

همچنان در قهر جباران به تيغ ذوالفقار
هيچ کس انباز و يار حيدر کرار نيست

عروة الوثقي حقيقت عهد فرزندان توست
شيفته است آن کس که او در عهدشان بستار نيست