ديوان ناصر خسرو

صندوقچه عدل تو مانده است به طرطوس
دستارچه جور تو در پيش کنار است

بنگر که به چشمت شکم مادر، پورا،
امروز در اين عالم چون ناخوش و خوار است

اينجا بنماني چو در آنجاي نماندي
تقدير قياسيت بدينجاي به کار است

نيک و بد و آنچه صواب و خطاست
اين همه در يکدگر از کرد ماست

اين بد چون آمد و آن نيک چون؟
عيب در اين کار، چه گوئي، کراست؟

آنکه تو را خاک ز کردار او
بر تن تو جامه و در تن غذاست

پس به طريق تو خداي جهان
بي شک در ماش و جو و لوبياست

در ره دين جامه طاعت بپوش
طاعت خوش نعمت و نيکو رداست

سخن در ره دين خردمند را
سوي سعد رهبرتر از مشتري است

نباشد کسي تشنه و گرسنه
درو، کاين سخن در خور ظاهري است

تو را جان در اين گنبد آبگون
يکي کار کن رفتني لشکري است

بيلفنج ملک سکندر کنون
که جانت در اين سد اسکندري است

چون تو ز جهان يافتي بقا را
چون کز تو جهان در خور ثنا نيست؟

من روز قضا مر تو را هم امروز
بنمايم اگر در دلت عما نيست

وان را که بر آخر ده اسپ تازي است
در پاي برادرش لالکا نيست

گر بر دل تو عقل پادشاه است
مهتر ز تو در خلق پادشا نيست

بر جامه سخنهاش جز معني آستر نيست
چون پندهاش پندي جز در قران مگر نيست

چون در جهان نگه نکني چون است؟
کز گشت چرخ دشت چو گردون است

در باغ و راغ مفرش زنگاري
پر نقش زعفران و طبر خون است

با چرخ پر ستاره نگه کن چون
پر لاله سبزه در خور و مقرون است

نه خار در خور طبق و نحل است
نه گل سزاي آتش و کانون است

نه در بهشت خلد شود کافر
کان جايگاه مؤمن ميمون است

بنديش از اين ثواب و عقاب اکنون
کاين در خرد برابر و موزون است

در خانه رسول چو ماه نو
تاويل روز روز برافزون است

دل را به دين بپوش که دين دل را
در خورد بام و ساخته پرهون است