ديوان شمس

در مرگ حيات اهل داد و دين است
وز مرگ روان پاک را تمکين است

در من غم شبکور چرا پيچيده است
کوراست مگر و يا که کورم ديده است

من بر فلکم در آب و گل عکس منست
از آب کسي ستاره کي دزديده است

ويران کردم بدست خود خانه دل
چون دانستم که گنج در ويرانيست

دل در بر من زنده براي غم تست
بيگانه خلق و آشناي غم تست

دوش از سر لطف يار در من نگريست
گفتا بي ما چگونه تواني بزيست

راهي ز زبان ما بدل پيوسته است
کاسرار جهان و جان در او پيوسته است

واندم که مرا تجلي احسانست
جان در تن من چو موسي عمرانست

زان روي که دل بسته آنزنجير است
در دامن تو دست زدن تقدير است

شمعي به من آمد آتشي در من زد
آن شمع که آفتاب پروانه اوست

سلطان ملاحت مه موزون منست
در سلسله اش اين دل مجنون منست

سنبل چو سر عقاب زلف تو نداشت
در عالم حسن آب زلف تو نداشت

هرجا که روم صورت عشق است بپيش
زيرا روغن در پي روغن سوز است

شمشير ازل بدست مردان خداست
گوي ابدي در خم چوگان خداست

عشق تو در اطراف گيائي ميتاخت
مسکين دل من ديد نشانش بشناخت

روزيکه دلم ز بند هستي برهد
در کتم عدم چه عشقها خواهم باخت

اندر تن ماست يا برون از تن ماست
يا در نظر شمس حق تبريزيست

عقل آمد و پند عاشقان پيش گرفت
در ره بنشست و رهزني کيش گرفت

چون در سرشان جايگه پند نديد
پاي همه بوسيد و ره خويش گرفت

يک ذره نگر که پاي در عشق بکوفت
وان ذره جهان شد که دو عالم بگرفت

با وصل خوشت ميزنم و ميگيرم
وصلي که در او فراق را رنگي نيست

عشق است قديم در جهان پوشيده
پوشيده برهنه ميکند لاغ اينست

گر دف نبود نيشکر او دف ماست
آخر نه شراب عاشقي در کف ماست

آخر نه قباد صف شکن در صف ماست
آخر نه سليمان نهان آصف ماست

اين گرمي و سردي نرسد با صدپر
بر گرد جهانيکه در او گرد شماست