ديوان شمس

آيينه جمال الهيست روح او
در بزم عشق جسمش جام جهان نماست

اي ز در رحمتت هر نفسي نعمتي
زان همه رحمت، فرست جانب ما رحمتي

هر نفسي روح نو، بنهد در مرده
هر نفسي راح نو، بخشد بي مهلتي

خاک تويم و تشنه آب و نبات تو
در خاک خويش تخم سخا و وفا بکار

چون مست نيستم نمکي نيست در سخن
زيرا تکلفست و اديبي و اجتهاد

اين خود نشانه ايست، نهان کي شود شراب؟
پيدا شود نشانش بر روي و در قفا

بر اشتري نشيني و سر را فرو کشي
در شهر مي روي، که مبينيد مر مرا

خيالستان انديشه مدد از روح تو دارد
چنان کز دور افلاکست اين اشکال در اسفل

فلکهاييست روحاني، بجز افلاک کيواني
کز آنجا نزلها گردد، در ابراج فلک منزل

خمش کن، آب معني را بدلو معنوي برکش
که معني در نمي گنجد درين الفاظ مستعمل

نيستي در خانه، فکرت تا کجاست
فکرهاي خل را بردست غول

خيره منگر، ديدها در اصل دار
تا نباشي روز مردن بي اصول

آفتابي ني که سوزد روي را
آفتابي ني که افتد در افول

بر اشارت ياد کن ترجيع را
در ببند و ره مدتشنيع را

چون بمالي چشم، در هر زشتيي
صورتي بيني کمال اندر کمال

از پي اين مه به شب بيدار باش
سر منه جز در دعا و ابتهال

هرکي حيران تو باشد دارد او
روزه در روزه، نماز اندر نماز

ني مرا هرچه شود خود گو بشو
در بهار حسن خود تو مي گراز

در غلامي تو جان آزاد شد
وز ادبهاي تو عقل استاد شد

کف برآرم در دعا و شکر من
جاوداني ديده زان بحر صفا

چون بروم برادرا هيچ مگو که نيست شد
در صف روح حاضرم، گر بر تو مسترم

چونک ديک بر آتشم نشاندي
در ديک چه مي پزي، چه دانم

گه خيره بسط خويش و ايثار
يا قبض که مهره در رباييم

بحر پرجوش چو لالاست بر آن در يتيم
کف بزن خوش صفت لولوي لالا برگو

هرکسي دارد در سينه تمناي دگر
زان سر چشمه کزو زاد تمنا برگو