ديوان شمس

گشت فلک دايه اين خاکدان
ثور و اسد آمد در آشتي

آدميي را همه در خود بسوز
آن دميي باش اگر محرمي

مي برمي از بد و نيک کسان؟!
آن همه در تست، ز خود مي رمي

مغز بري در غم؟! نغزي ببر
بر اسد و پيل زن ار رستمي

در دل من پرده نو مي زني
اي دل و اي ديده و اي روشني

اخلايي اخلايي، زبان پارسي مي گو
که نبود شرط در حلقه، شکر خوردن به تنهايي

صفهاي پري رويان، در بزم سليماني
با نغمه داودي، مرغ خوش الحاني

شو گوش خرد برکش، چون طفل دبستاني
تا پير مغان بيني در بلبله گرداني

هرجاي که خشکيست درين بحر در آريد
تا تر شود و تازه و غرقاب مجيدي

چون جامي در خوردم، برخيزم، برگردم
از شاخ آن وردم، گر سرخم، گر زردم

به روزي پنج نوبت بر در او
همي کوبند کوس کبريايي

در آن منزل چه طاعت پاي دارد؟!
که جان بخشت کند از دلربايي

صراحي وار خون گريم به پيشش
بجوشم همچو مي در بي قراري

برون و اندرون و جام و مي نيست
وليکن در سخن اينست جاري

ايا نفس ملامت گر، خمش کن
که هم تو در ضلالت رهنموني

زين آتش در هزار داغيم
وز داغ چو صد هزار باغيم

گويند که: « در جفاست، اسرار »
باور کردم ز عشق آن يار

در عشق خوش است هم خموشي
يا معتمدي و يا شفايي

فتح العشق رواقا فاجيبوه سباقا
هله در گلشن جان رو، چو مريدي و مرادي

ساقي خاص روحي، در ده مي صبوحي
الليل قد تولي و البدر في التواري

همچو مه در شهرها، شاهدي ايم هو کي
از همه بيندت، مقتدي ايم هو کي

گرين گل ازان گل يکي لطف بردي
نکردي يکي خار در باغ خاري

قراري گرفته، غم عشق در دل
قرار غم الحق دهد بي قراري

برادر، مرا در چنين بي دلي
ملامت رها کن، اگر عاقلي

گر او پذيرد، ده ده بگيرد
ليکن بخيلست، در رخ نمايي