ديوان شمس

تو در چشم بعضي مقيمي و ساکن
تو هر ديده را شيوه مي نمايي

چو هفتاد و دو ملتي عقل دارد
بجو در جنونش دلا اصطفايي

تو هر چند صدري شه مجلسي
ز هستي نرستي در اين محبسي

در اين راه بيراه اگر سابقي
چو واگردد اين کاروان واپسي

خمش کن مباف اين دم از بهر برد
چو در برد ماندي تو خود اطلسي

بهشت رخت گر تجلي کند
نه دوزخ بماند، نه در وي شقي

جعل وش ز گل خويشتن در کشي
همان چرک مي کش، بدان لايقي

مي درغمي خور اگر در غمي
که شادي فزايد مي درغمي

ز هر باد چون کاه از جا مرو
که چون کوه در مرتبت محکمي

بگشا قفس را تا ره شودشان
جنگي نماند چون در گشايي

در آب افکن چون مهد موسي
اين جان ما را چون جان مايي

در آب رقصان مهد لطيفش
از خوف رسته وز بي نوايي

جز در گدايي کس اين نيابد
ناموس کم کن با کبريايي

هان اي صفورا بشکن سبو را
مفکن عمو را در بي نوايي

گر شد سبويي داريم جويي
در شهره کويي تو گر سقايي

فوق همه اي چون نور شوي
تا نور نه اي در زير دري

سرمه بود آن کز چشم جداست
در چشم رود گردد نظري

خون گشت غذا در پيشه وري
آن لقمه کند هم پيشه وري

تو در حضري وين وهم سفر
پنداشت توست از بي هنري

يا رب برهان زين وهم کژش
تو وهم نهي در ديو و پري

در من بدمي من زنده شوم
يک جان چه بود صد جان مني

کرمکي در درخت پيدا شد
تا بخوردش ز اصل و بنيادي

حکم مطلق تو راست در عالم
حاکمان قالب اند و تو جاني

تا شوم سرخ رو در اين دعوي
که تو چون حق لطيف فرماني

به ستيزه در اين حرم اي صبر
گاه لاله و گاه لولويي