ديوان شمس

اي تو گشاد عالم اي تو مراد آدم
خانه چرا گرفتي در کوي بي مرادي

زيرا چراغ روشن در ظلمت شب آيد
درمان به درد آيد اين است اوستادي

چون چشم مي گشايد در چشم مي نمايد
گر ز آنک ريش گاوي ور شير هوشمندي

قارون مثال دلوي در قعر چه فروشد
عيسي به بام گردون بنمود خوش کمندي

گر دلو سر برآرد جز آب چه ندارد
پاره شود بپوسد در ظلمت و نژندي

گر گرد پست شستي قرص فلک شکستي
در نيست برشکستي بر هست ها فزودي

ملکش شدي مهيا از عرش تا ثريا
از زير هفت دريا در بقا ربودي

تبريز شمس ديني گر داردش اميني
با ديده يقيني در غيب وانمودي

چون سيل در کهستان ما سو به سو دوانه
اندر پيت تو خيمه سوي دگر کشيدي

تو آن مهي که هر کو آمد به خرمن تو
مانند آفتابش در کان زر کشيدي

زان اشکبار گشتم چون ابر در بهاران
تا نوبهار حسنت بر من کند بهاري

فهرست ياد کيني با لطف ساتکيني
اندر بهشت وآنگه در شعله هاي ناري

در پرده چون نشستي رسوا چرا نگشتي
اين نيست از ستيري اين نيست از ستوري

بازآمدي به خانه اي قبله زمانه
والله صلاح ديني پيوسته در ظهوري

پا واگرفتن تو هر دو ز حال کفر است
صد کفر بيش باشد در عاشقان نفيري

پاکت شود پليدي چون از صنم بريدي
گردد پليد پاکي چون غرقه در غديري

بگذار سر بد را پنهان مکن تو خود را
در زيرکي چو مويي پيدا ميان شيري

اجزاي خويش ديدم اندر حضور خامش
بس نعره ها شنيدم در زير هر خموشي

اي عاشق الهي ناموس خلق خواهي
ناموس و پادشاهي در عشق هست خامي

در عشق علم جهل است ناموس علم سهل است
نادان علم اهل است داناي علم عامي

چندين هزار خانه کي گشت از زمانه
تا در دل مهندس نقشش نشد نهاني

سري است زان نهانتر صد نقش از آن مصور
در خاطر مهندس و اندر دل فلاني

چون دل صفا پذيرد آن سر جهان بگيرد
وآنگه کسي نميرد در دور لامکاني

اي عشق چون درآيي در عالم جدايي
اين بازماندگان را تا يار مي کشاني

مکار را ببيني کورش کني به مکري
چون يار را ببيني در غار مي کشاني