ديوان شمس

گر گهر داري ببين حال مرا
در تک دريا ز دريا دوريي

جان بسوز و سرمه کن خاکسترش
تا نماند در دو عالم کوريي

تا کند جان هاي بي جان در سماع
گرد آن شهد ازل زنبوريي

در رخت پيداست والله رنگ او
رو که سوي يار مه وش مي روي

در پي تو مي دود اقبال رو
گر به عرش و گر به مفرش مي روي

آنک در سر داري از سوداي يار
چه عجب گر تو مشوش مي روي

هر درخت آنچ که دارد در دل
آن بديده ست گلي يا خاري

ساکنان را ز چه در رقص آري
ز آدمي و ملک و ديو و پري

همه دل ها چو در انديشه توست
تو کجايي به چه انديشه دري

از دلبر نهاني گر بوي جان بيابي
در صد جهان نگنجي گر يک نشان بيابي

در عشق اگر اميني اي بس بتان چيني
هم رايگان ببيني هم رايگان بيابي

در سايه خدايي خسپند نيکبختان
زنهار اي برادر جاي دگر نخسپي

تا هيچ سست پايي در کوي تو نيايد
پيش تو شير آيد شيري و شيرزادي

از صد هزار توبه بشناخت جان مجنون
چون بوي گور ليلي برداشت در منادي

چون مه پي فزايش غمگين مشو ز کاهش
زيرا ز بعد کاهش چون مه در ازديادي

اي فضل خوش چو جاني وز ديده ها نهاني
اندر اثر پديدي در ذات ناپديدي

اي گل چمن بيارا مي خند آشکارا
زيرا سه ماه پنهان در خار مي دويدي

سوسن به غنچه گويد هر چند بسته چشمي
چشمت گشاده گردد کز بخت در مزيدي

از بهر مرغ خانه چون خانه اي بسازي
اشتر در او نگنجد با آن همه درازي

من هيکلي بديدم اسرار عشق در وي
کردم حمايل آن را از روي لاغ و بازي

شد پرده ام دريده تا پرده ها بسوزم
از آتشي که خيزد در پرده حجازي

چون عشق او بغرد وين پرده ها بدرد
با شمس حق تبريز در وقت عشقبازي

اي نفس مطمئنه اندر صفات حق رو
اينک قباي اطلس تا کي در اين پلاسي

جاني است چون چراغي در زير طشت قالب
کآرد به پيش نورش خورشيد چاپلوسي

رختش ز نور مطلق در تخته جامه حق
ني بارگير سيسي ني جامه هاي سوسي