ديوان شمس

تو جانا بي وصالش در چه کاري
به دست خويش بي وصلش چه داري

چه سودم دارد ار صد ملک دارم
که تو که جان آني در فراري

تو خورشيدي و جان ها سايه تو
نه چون خورشيد گردون در زوالي

خداوندي است شمس الدين تبريز
که او را نيست در آفاق ثاني

نشسته مي روي اين نيز نيکو است
اگر رويت در اين گفتن سوي او است

بسي گشتي در اين گرداب گردان
به سوي جوي رحمت رو بگردان

تو را عمري کشيد اين غول در تيه
بکن با غول خود بحثي به توجيه

نه آن معني که زايد هيچ حرفي
نه آن حرفي که آيد در بياني

معاني را زبان چون ناودان است
کجا دريا رود در ناوداني

جهان جان که هر جزوش جهان است
نگنجد در دهان هرگز جهاني

که تا چون است احوال دل من
که از وي در فغان ديدم جهاني

در صورت مات برد مي بخشد
مقلوب گري چو او که را ديدي

در طالع مه چو مشتري گشتي
ز الله عطاي اشتري ديدي

چندان کرث که در عدد نايد
اين بستگي و گشاد را ديدي

از بهر حيات و زنده کردن تو
در عالم چون بهار مي آيي

از خلق جهان کناره مي گيرد
آن را که تو در کنار مي آيي

در حال مگر درت فروبسته ست
کاندر پيکار قال مي آيي

شب بود و زمانه خفته بودند
در هيچ سري نبود هوشي

آن شاه ز روي لطف برداشت
سرناي و در او بزد خروشي

در خون خودي اگر بماني
زين پس زان رو به روي پوشي

بگشاي نقاب و در فروبند
ماييم و تويي و خانه خالي

چون نيست شوي تمام در مي
آن ساعت هست بر کمالي

گويي بنما که ايمني کو
رو رو که هنوز در سؤالي

در زلزله است دار دنيا
کز خانه تو رخت مي کشاني

هر چند که غافلند از جان
در مکسبه و غم اماني