ديوان شمس

مي جوش ز سر گيرد خمخانه به رقص آيد
گر از شکرقندت در جام کني حالي

از چشم چو بادامت در مجلس يک رنگي
هر نقل که پيش آيد بادام کني حالي

بر بام فلک صد در بگشايد و بنمايد
گر حارس بامت را بر بام کني حالي

هر خام شود پخته هم خوانده شود تخته
گر صبح رخت جلوه در شام کني حالي

مي بيند و مي داند يک يک سر ياران را
امروز در اين مجمع شاهنشه سرداني

اي شاه مسلمانان وي جان مسلماني
پنهان شده و افکنده در شهر پريشاني

اي آتش در آتش هم مي کش و هم مي کش
سلطان سلاطيني بر کرسي سبحاني

از خاک درت بايد در ديده دل سرمه
تا سوي درت آيد جوينده رباني

در پرده خاک اي جان عيشي است به پنهاني
و اندر تتق غيبي صد يوسف کنعاني

گر چاشنيي خواهي هر شب بنگر خود را
تن مرده و جان پران در روضه رضواني

هر کو نمرد خندان تو شمع مخوان او را
بو بيش دهد عنبر در وقت پريشاني

اي شهره نواي تو جان است سزاي تو
تو مطرب جاناني چون در طمع ناني

گر خسته شود کفت کفي دگرت بخشد
ور خسته شود حلقت در حلقه سلطاني

با اين همه سلطاني آن خصم مسلماني
بربود به قهر از من در راه حرمداني

از نعمت روحاني در مجلس پنهاني
چندانک خوري مي خور دستوري دادن ني

مي کوبد تقديرش در هاون تن جان را
وين سرمه عشق او اندرخور هاون ني

همرنگ جماعت شو تا لذت جان بيني
در کوي خرابات آ تا دردکشان بيني

از ابجد انديشه يا رب تو بشو لوحم
در مکتب درويشان خود ابجد و حطي ني

سرفتنه اوباشي همخرقه قلاشي
در مصر نمي باشي تا جمله شکرخايي

محراب بسي ديدي در وي بنگنجيدي
اندر نظر حربي بشکافد محرابي

خورشيد و قمر گاهي شب افتد در چاهي
بيرون کشدش زان چه بي آلت و قلابي

اي سوخته يوسف در آتش يعقوبي
گه بيت و غزل گويي گه پاي عمل کوبي

گه دور بگرداني گاهي شکر افشاني
گه غوطه خوري عريان در چشمه ايوبي

زين به بتوان گفتن اما بمگو تن زن
منگر ز حساب اي جان در عالم محسوبي

خواهم که روم زين جا پايم بگرفتستي
دل را بربودستي در دل بنشستستي