ديوان شمس

زنجير ديگر ساختي در گردنم انداختي
وز آسمان درتاختي تا رهزني بر قافله

سلطان سلطانان شوي در ملک جاويدان شوي
بالاتر از کيوان شوي بيرون شوي زين مزبله

در روز چون ايمن شدي زين رومي باعربده
شب هم مکن انديشه اي زين زنگي پرزنگله

پاي چو در حيله نهي وز کف مستان بجهي
دشمن ما شاد شود کوري اغيار بده

اي تو براي آبرو آب حيات ريخته
زهر گرفته در دهان قند و نبات ريخته

از صفتش صفات ما خارشناس گل شده
باز صفات ما چو گل در ره ذات ريخته

خيالش چون چنين باشد جمالش بين که چون باشد
جمالش مي نمايد در خيال نانماينده

قدم آيينه حادث حدث آيينه قدمت
در آن آيينه اين هر دو چو زلفينش بپيچيده

دلا سرسخت و پاسستي چنين باشند در مستي
ولي بشتاب لنگانه که مي بندند دروازه

چو در دل پاي بنهادي بشد از دست انديشه
ميان بگشاد اسرار و ميان بربست انديشه

سراندازان همي آيي ز راه سينه در ديده
فسونگرم مي خواني حکايت هاي شوريده

ناگاه درافتادم زان قصر و سراپرده
در قعر چنين چاهي ناخورده و نابرده

گلگونه چه آرايد آن خاربن بد را
آن خار فرورفته در هر جگر و گرده

هر روز پري زادي از سوي سراپرده
ما را و حريفان را در چرخ درآورده

دي رفت سوي گوري در مرده زد او شوري
معذورم آخر من کمتر نيم از مرده

هر روز برون آيد ساغر به کف و گويد
والله که بنگذارم در شهر يک افسرده

شمس الحق تبريزي بادا دل بدخواهت
بر گرد جهان گردان در طمع يکي گرده

يک لحظه بخنداني يک لحظه بگرياني
اي نادره صنعت ها در صنع درآورده

اي نقره باحرمت در کوره اين مدت
آتش کندت خدمت اندر شرر روزه

اين روزه در اين چادر پنهان شده چون دلبر
از چادر او بگذر واجو خبر روزه

در شهر يکي کس را هشيار نمي بينم
هر يک بتر از ديگر شوريده و ديوانه

از خانه برون رفتم مستيم به پيش آمد
در هر نظرش مضمر صد گلشن و کاشانه

در حلقه لنگاني مي بايد لنگيدن
اين پند ننوشيدي از خواجه عليانه

شمس الحق تبريزي در لخلخه آميزي
هم مشکي و هم عنبر از مات سلام الله

از بهر چنين سري در سوسن ها بنگر
دستوري گفتن ني سر جمله زبان گشته