ديوان شمس

مبين که قالب خاکي چه در جوالت کرد
جوال را بشکاف و برآر سر ز جوال

تو را سعادت بادا در آن جمال و جلال
هزار عاشق اگر مرد خون مات حلال

تو را چگونه فريبم چه در جوال کنم
که اصل مکر تويي و چراغ هر محتال

تو در جوال نگنجي و دام را بدري
که ديده است که شيري رود درون جوال

هزار صورت زيبا برويد از دل و جان
چو ابر عشق تو باريد در بي امثال

بهل مرا که بگوييم عجايبت اي عشق
دري گشايم در غيب خلق را ز مقال

ستاره ها بنگر از وراي ظلمت و نور
چو ذره رقص کنان در شعاع نور جلال

اگر چه ذره در آن آفتاب درنرسد
ولي ز تاب شعاعش شوند نور خصال

اگر درآيد ناگه صنم زهي اقبال
چو در بتان زند آتش بتم زهي اقبال

نشسته اند در اوميد او قطار قطار
اگر ز لطف نمايد کرم زهي اقبال

ميان لشکر هجران که تيغ در تيغست
سپاه وصل برآرد علم زهي اقبال

سماع شرفه آبست و تشنگان در رقص
حيات يابي از اين بانگ آب اقل اقل

حطام داد از اين جيفه دايه تبديل
در آفتاب فکنده ست ظل حق غلغل

چون کوره آهنگران در آتش دل مي دميم
کآهن دلان را زين نفس مستعمل فرمان کنيم

خامش کنيم و خامشي هم مايه ديوانگيست
اين عقل باشد کآتشي در پنبه پنهان کنيم

در جام مي آويختم انديشه را خون ريختم
با يار خود آميختم زيرا درون پرده ام

ديوانه کوکب ريخته از شور من بگريخته
من با اجل آميخته در نيستي پريده ام

زيرا قفص با دوستان خوشتر ز باغ و بوستان
بهر رضاي يوسفان در چاه آراميده ام

لوزينه پرجوز او پرشکر و پرلوز او
شيرين کند حلق و لبم نوري نهد در منظرم

من مرغ لاهوتي بدم ديدي که ناسوتي شدم
دامش نديدم ناگهان در وي گرفتار آمدم

نيم شبي همره مه روي نهادم سوي ره
در هوس خوبي او جانب گلزار شدم

مير شکار فلکي تير بزن در دل من
ور بزني تير جفا همچو زمين پي سپرم

تا ز حريفان حسد چشم بدي درنرسد
کف به کف يار دهم در کنف غار روم

اصل تويي من چه کسم آينه اي در کف تو
هر چه نمايي بشوم آينه ممتحنم

در پي آفتاب تو سايه بدم ضياطلب
پاک چو سايه خورديم چون که ضيا بخواستم