ديوان شمس

شاه که در دولتش هر طرفي شاهدي
سينه گشاده به ما بهر امان آمدند

جانب تبريز در شمس حقم ديده اند
ترک دکان خواندند چونک به کان آمدند

رنج ز تن برمدار در تک نيلش درآر
تا تن فرعون وار پاک شود از جحود

نفس به مصرست امير در تک نيلست اسير
باش بر او جبرئيل دود برآور ز عود

جان سوي تبريز شد در هوس شمس دين
جان صدفست و سوي بحر گهر مي رود

با تو موافق شدم با تو منافق شدم
بر دبه عاشق شدم در دبه زيت پليد

نفس چو محتاج شد روح به معراج شد
چون در زندان شکست جان بر جانان رسيد

مژده دولت رسيد در حق هر عاشقي
آتش دل مي فروخت ديگ هوس مي پزيد

پس سبقت رحمتي در غضبي شد پديد
زهر بدان کس دهند کوست معود به قند

فارغ و دلخوش بدم سرخوش و سرکش بدم
بولهب غم ببست گردن من در مسد

قافله عصمتت گشت خفير ار نه خود
راه زن از ريگ ره بود فزون در عدد

سحر خدا آفريد در دل هر کس پديد
کيسه جوزا بريد همچو سها مي رود

روح در اين غار غوره وار ترش چيست
پرورش و عهد يار غار نه اين بود

در چمن عيش خار از چه شکفته ست
منبت آن شهره نوبهار نه اين بود

بر آسمانش بجويي چو مه ز آب بتابد
در آب چونک درآيي بر آسمان بگريزد

ز لامکانش بخواني نشان دهد به مکانت
چو در مکانش بجويي به لامکان بگريزد

نماز شام برفتم به سوي طرفه رومي
چو ديد بر در خويشم ز بام زود فروشد

چو در درونه صياد مرغ يافت قبولي
هزار مرغ گرفته ز دام او بپراند

پليد پاک شود مرده زنده مار عصا
چو خون که در تن آهوست مشک بو گردد

چو سينه بازشکافي در او نبيني هيچ
که تا زنخ نزند کس که او کجا سازد

در اين دو گوش نگر کهرباي نطق کجاست
عجب کسي که ز سوراخ کهربا سازد

گمان عارف در معرفت چو سير کند
هزار اختر و مه اندر آن گمان نرسد

کسي که جغدصفت شد در اين جهان خراب
ز بلبلان ببريد و به گلستان نرسد

خموش اگر سر گنجينه ضميرستت
که در ضمير هدي دل رسد زبان نرسد

کدام دانه فرورفت در زمين که نرست
چرا به دانه انسانت اين گمان باشد