ديوان شمس

در کار شويد اي حريفان
کاين جا ما را عظيم کاريست

در روزه اگر پديد شد رنج
گنج دل ناپديد با ماست

چون هست صلاح دين در اين جمع
منصور و ابايزيد با ماست

از شهر مگو که در بيابان
موسيست رفيق من و سلواست

صحبت چه کني که در سقيمي
هر لحظه طبيب تو مسيحاست

دلتنگ خوشم که در فراخي
هر مسخره را رهست و گنجاست

چون خانه دل ز غم شود تنگ
در وي شه دلنواز تنهاست

ور دفع دهي تو و برون جه
در کس زنان خويشتن نه

تن از تو همي کند کرانه
جان بگرفته است در ميانت

خامش که چو در تو اين غم انداخت
بس باشد اين کشش نشانت

اي عاشق شاه دان که راهت
در جست رضاي آن همامست

غاري که در اوست يار عشقست
جان را ز جمال او نظامست

چون رفت در اين طلب به دريا
دري ست اگر چه او يتيمست

جان ها همه شب به عز و اقبال
در نرگس و ياسمن چريده ست

آن را که در آخرش خري هست
او را به طواف رهبري هست

بازار جهان به کسب برپاست
زين در همه خارش وگري هست

در يم صدفي قرار گيرد
کو را به درونه گوهري هست

در روي تو بنگرد بخندد
مغرور مشو که روي پوش است

هر دل که به چنگ او درافتاد
چون چنگ هميشه در خروش است

شيري است که غم ز هيبت او
در گور مقيم همچو موش است

شمس تبريز روز نقد است
عالم به چه در حديث دوش است

در غم شيرين نجوشي لاجرم سرکه فروشي
آب حيوان را ببستي لاجرم رفتست آبت

عقل و عشق و معرفت شد نردبان بام حق
ليک حق را در حقيقت نردباني ديگرست

عاشقان را وقت شورش ابله و شپشپ مبين
کوه جودي عاجز آيد پيش ايشان در ثبات

جان جمله پيشه ها عشقست اما آنک او
تره زار دل نبيند درفتد در ترهات