مثنوي معنوي

عاقبت دانست کان بانگ و فغان
بد ز صندوق و کسي در وي نهان

عمر در صندوق برد از اندهان
جز که صندوقي نبيند از جهان

آن سري که نيست فوق آسمان
از هوس او را در آن صندوق دان

يا به طفلي در اسيري اوفتاد
يا خود از اول ز مادر بنده زاد

دايما محبوس عقلش در صور
از قفس اندر قفس دارد گذر

منفذش نه از قفس سوي علا
در قفس ها مي رود از جا به جا

در نبي ان استطعتم فانفذوا
اين سخن با جن و انس آمد ز هو

فرجه صندوق نو نو مسکرست
در نيابد کو به صندوق اندرست

هم چو قاضي باشد او در ارتعاد
کي برآيد يک دمي از جانش شاد

تو مراقب باش بر احوال خويش
نوش بين در داد و بعد از ظلم نيش

ماجرا بسيار شد در من يزيد
داد صد دينار و آن از وي خريد

جزو جزو آبستن از شاه بهار
جسمشان چون درج پر در ثمار

در جوال نفس خود چندين مرو
از خريداران خود غافل مشو

زن بر قاضي در آمد با زنان
مر زني را کرد آن زن ترجمان

جوحي آمد قاضيش نشناخت زود
کو به وقت لقيه در صندوق بود

واردي بالاي چرخ بي ستن
جسم او چون دلو در چه چاره کن

يوسفان چنگال در دلوش زده
رسته از چاه و شه مصري شده

صد هزاران مرد پنهان در يکي
صد کمان و تير درج ناوکي

اي هزاران جبرئيل اندر بشر
اي مسيحان نهان در جوف خر

اي هزاران کعبه پنهان در کنيس
اي غلط انداز عفريت و بليس

سجده گاه لامکاني در مکان
مر بليسان را ز تو ويران دکان

شاه زاده پيش شه حيران اين
هفت گردون ديده در يک مشت طين

آمده در خاطرش کين بس خفيست
اين همه معنيست پس صورت ز چيست

با دو پا در عشق نتوان تاختن
با يکي سر عشق نتوان باختن

صورت معشوق زو شد در نهفت
رفت و شد با معني معشوق جفت