مثنوي معنوي

برف گوناگون جمود هر جماد
در شتاي بعد آن خورشيد داد

در گداز آيد جمادات گران
چون گداز تن به وقت نقل جان

نان گرم و صحن حلواي عسل
برد آنک در ثوابش بود امل

چون نماز شام آن حلوا رسيد
بود مؤمن مانده در جوع شديد

آن دو گفتندش ز قسمت در گذر
گوش کن قسام في النار از خبر

قصدشان آن کان مسلمان غم خورد
شب برو در بي نوايي بگذرد

گفت در ره موسي ام آمد به پيش
گربه بيند دنبه اندر خواب خويش

در پي موسي شدم تا کوه طور
هر سه مان گشتيم ناپيدا ز نور

آن يکي شاخش فرو شد در زمين
چشمه دارو برون آمد معين

اشتر و گاو و قجي در پيش راه
يافتند اندر روش بندي گياه

گرچه پيران را درين دور لئام
در دو موضع پيش مي دارند عام

يا در آن لوتي که آن سوزان بود
يا بر آن پل کز خلل ويران بود

در ميانه بي دلي ده چوب خورد
بي گناهي که برو از راه برد

جفت آن گاوم که آدم جد خلق
در زراعت بر زمين مي کرد فلق

در هوا بر داشت آن بند قصيل
اشتر بختي سبک بي قال و قيل

تو جهود از امر موسي سر کشي
گر بخواند در خوشي يا ناخوشي

تو مسيحي هيچ از امر مسيح
سر تواني تافت در خير و قبيح

در گذر از فضل و از جهدي و فن
کار خدمت دارد و خلق حسن

بوالحکم آخر چه بر بست از هنر
سرنگون رفت او ز کفران در سقر

اي دليلت گنده تر پيش لبيب
در حقيقت از دليل آن طبيب

چون دليلت نيست جز اين اي پسر
گوه مي خور در کميزي مي نگر

اي دليل تو مثال آن عصا
در کفت دل علي عيب العمي

داشت کاري در سمرقند او مهم
جست الاقي تا شود او مستتم

پس به ديوان در دويد از گرد راه
وقت ناهنگام ره جست او به شاه

يا عدوي قاهري در قصد ماست
يا بلايي مهلکي از غيب خاست