مثنوي معنوي

کي جمادي محو گشتي در نبات
کي فداي روح گشتي ناميات

ذره ذره عاشقان آن کمال
مي شتابد در علو هم چون نهال

پهلوان تن بد آن مردي نداشت
تخم مردي در چنان ريگي بکاشت

مشورت کو عقل کو سيلاب آز
در خرابي کرد ناخنها دراز

آمده در قصدجان سيل سياه
تا که روبه افکند شيري به چاه

چون برون انداخت شلوار و نشست
در ميان پاي زن آن زن پرست

تازيان چون ديو در جوش آمده
هر طويله و خيمه اندر هم زده

شير نر گنبذ همي کرد از لغز
در هوا چون موج دريا بيست گز

ليک اندر غيب زايد آن صور
چون روي آن سو ببيني در نظر

منتظر در غيب جان مرد و زن
مول مولت چيست زوتر گام زن

جهد کن کز گوش در چشمت رود
آنچ که آن باطل بدست آن حق شود

چشم سر با چشم سر در جنگ بود
غالب آمد چشم سر حجت نمود

اين سخن پايان ندارد در کمال
پيش هر محروم باشد چون خيال

خشت و خشت موش در گوشش رسيد
خفت کيرش شهوتش کلي رميد

هر يکي را مخزني مفتاح آن
اي برادر در کف فتاح دان

در دلم زين خنده ظني اوفتاد
راستي گو عشوه نتوانيم داد

من بدانم در دل من روشنيست
بايدت گفتن هر آنچ گفتنيست

در دل شاهان تو ماهي دان سطبر
گرچه گه گه شد ز غفلت زير ابر

يک چراغي هست در دل وقت گشت
وقت خشم و حرص آيد زير طشت

در بهار آن سرها پيدا شود
هر چه خوردست اين زمين رسوا شود

هم چنانک اين يک بيامد در جزا
آزمودم باز نزمايم ورا

در امانت يافتم او را تمام
اين قضايي بود هم از کرده هام

پس به خود خواند آن امير خويش را
کشت در خود خشم قهرانديش را

مغز مردي اين شناس و پوست آن
آن برد دوزخ برد اين در جنان

اي به ديده لذت امر مرا
جان سپرده بهر امرم در وفا