مثنوي معنوي

حاش لله ايش شاء الله کان
حاکم آمد در مکان و لامکان

ملک ملک اوست فرمان آن او
کمترين سگ بر در آن شيطان او

ترکمان را گر سگي باشد به در
بر درش بنهاده باشد رو و سر

بر در خرگاه قدرت جان او
چون نباشد حکم را قربان بگو

بر در کهف الوهيت چو سگ
ذره ذره امرجو بر جسته رگ

تا بيايم بر در خرگاه تو
حاجتي خواهم ز جود و جاه تو

ترک هم گويد اعوذ از سگ که من
هم ز سگ در مانده ام اندر وطن

اي که خود را شير يزدان خوانده اي
سالها شد با سگي در مانده اي

آدمي را کس نگويد هين بپر
يا بيا اي کور تو در من نگر

اختياري هست در ظلم و ستم
من ازين شيطان و نفس اين خواستم

اختيار و داعيه در نفس بود
روش ديد آنگه پر و بالي گشود

وآن فرشته خيرها بر رغم ديو
عرضه دارد مي کند در دل غريو

آن گره بابات را بوده عدي
در خطاب اسجدوا کرده ابا

اين زمان ما را و ايشان را عيان
در نگر بشناس از لحن و بيان

ور دو کس در شب خبر آرد ترا
روز از گفتن شناسي هر دو را

بانگ شير و بانگ سگ در شب رسيد
صورت هر دو ز تاريکي نديد

روز شد چون باز در بانگ آمدند
پس شناسدشان ز بانگ آن هوشمند

در خرد جبر از قدر رسواترست
زانک جبري حس خود را منکرست

جمله عالم مقر در اختيار
امر و نهي اين ميار و آن بيار

درک وجداني به جاي حس بود
هر دو در يک جدول اي عم مي رود

تو به عکس آن کني بر در روي
لاجرم از زخم سگ خسته شوي

در يکي تره چو اين عذر اي فضول
مي نيايد پيش بقالي قبول

چون برد يک حبه از تو يار سود
اختيار جنگ در جانت گشود

حاکمي بر صورت بي اختيار
هست هر مخلوق را در اقتدار

گاو چون معذور نبود در فضول
صاحب گاو از چه معذورست و دول