مثنوي معنوي

هين ز گنج رحمت بي مر بده
در کف تو خاک گردد زر بده

زر شدي خاک سيه اندر کفش
حاتم طايي گدايي در صفش

آنچ در دل داشتي آن پشت خم
قدر آن دادي بدو نه بيش و کم

گر در آبي نخل يا عرجون نمود
جز ز عکس نخله بيرون نبود

در تگ آب ار ببيني صورتي
عکس بيرون باشد آن نقش اي فتي

ليک تا آب از قذي خالي شدن
تنقيه شرطست در جوي بدن

جز گلابه در تنت کو اي مقل
آب صافي کن ز گل اي خصم دل

چون دل آن آب زينها خاليست
عکس روها از برون در آب جست

اي خري ز استيزه ماند در خري
کي ز ارواح مسيحي بو بري

چون خيالي مي شود در زهد تن
تا خيالات از درونه روفتن

رنج جوع از رنجها پاکيزه تر
خاصه در جوعست صد نفع و هنر

جوع خود سلطان داروهاست هين
جوع در جان نه چنين خوارش مبين

گفت جوع از صبر چون دوتا شود
نان جو در پيش من حلوا شود

ترس جوع و قحط در فکر مريد
هر دمي مي گشت از غفلت پديد

شيخ آگه بود و واقف از ضمير
گفت او را چند باشي در زحير

اين تب لرزه ز خوف جوع چيست
در توکل سير مي تانند زيست

هين چه مي گردي تو جويان با چراغ
در ميان روز روشن چيست لاغ

گفت خواهم مرد بر جاده دو ره
در ره خشم و به هنگام شره

کو درين دو حال مردي در جهان
تا فداي او کنم امروز جان

گفت حق ايوب را در مکرمت
من بهر موييت صبري دادمت

گردش کف را چو ديدي مختصر
حيرتت بايد به دريا در نگر

آنک کفها ديد باشد در شمار
و آنک دريا ديد شد بي اختيار

آنک او کف ديد در گردش بود
وانک دريا ديد او بي غش بود

چون کسي بي خواست او بر وي براند
خاربن در ملک و خانه او نشاند

بنده اين ديو مي بايد شدن
چونک غالب اوست در هر انجمن