مثنوي معنوي

گفت رگهاي من اند آن کوهها
مثل من نبوند در حسن و بها

گفت آن مور اصبعست آن پيشه ور
وين قلم در فعل فرعست و اثر

چونش گويا يافت ذوالقرنين گفت
چونک کوه قاف در نطق سفت

کوه بر که بي شمار و بي عدد
مي رسد در هر زمان برفش مدد

آدمي را هست حس تن سقيم
ليک در باطن يکي خلقي عظيم

بر مثال سنگ و آهن اين تنه
ليک هست او در صفت آتش زنه

باز در تن شعله ابراهيم وار
که ازو مقهور گردد برج نار

ظاهر اين دو بسنداني زبون
در صفت از کان آهنها فزون

چون ز بيم و ترس بيهوشش بديد
جبرئيل آمد در آغوشش کشيد

پس بميرد آن هوسها در نفوس
هيبت شه مانع آيد زان نحوس

حلم در حلمست و رحمتها به جوش
نشنوي از غير چنگ و ناخروش

ورنه در عالم کرا زهره بدي
که ربودي از ضعيفي تربدي

آب اگر در روغن جوشان کني
ديگدان و ديگ را ويران کني

نرم گو ليکن مگو غير صواب
وسوسه مفروش در لين الخطاب

اين سر خر در ميان قندزار
اي بسا کس را که بنهادست خار

صورت حرف آن سر خر دان يقين
در رز معني و فردوس برين

سجده مي کردند کاي رب بشر
در عيان آريش هر چه زودتر

آنچنان فرخ بود نقشش برو
که رهد در حال ديوار از دو رو

شرح تو غبنست با اهل جهان
هم چو راز عشق دارم در نهان

مدح تعريفست در تخريق حجاب
فارغست از شرح و تعريف آفتاب

گر چه عاجز آمد اين عقل از بيان
عاجزانه جنبشي بايد در آن

راز را گر مي نياري در ميان
درکها را تازه کن از قشر آن

نور حقي و به حق جذاب جان
خلق در ظلمات وهم اند و گمان

تا بر آرايد هنر را تار و پود
چشم در خورشيد نتواند گشود

اندر انبان مي فشارد نيک و بد
دانه هاي در و حبات نخود