مثنوي معنوي

گفت تا من هستم اين مسجد يقين
در خلل نايد ز آفات زمين

يار بد چون رست در تو مهر او
هين ازو بگريز و کم کن گفت وگو

هم چو آن ابليس و ذريات او
با خدا در جنگ و اندر گفت و گو

چون بود اکراه با چندان خوشي
که تو در عصيان همي دامن کشي

بيست مرده جنگ مي کردي در آن
کت همي دادند پند آن ديگران

زيرکي سباحي آمد در بحار
کم رهد غرقست او پايان کار

وانگهان درياي ژرف بي پناه
در ربايد هفت دريا را چو کاه

کاشکي او آشنا ناموختي
تا طمع در نوح و کشتي دوختي

کاش چون طفل از حيل جاهل بدي
تا چو طفلان چنگ در مادر زدي

تيغ دادن در کف زنگي مست
به که آيد علم ناکس را به دست

علم و مال و منصب و جاه و قران
فتنه آمد در کف بدگوهران

شاه را در خانه بيذق نهد
اين چنين باشد عطا که احمق دهد

چون نمايي چون نديدستي به عمر
عکس مه در آب هم اي خام غمر

احمقان سرور شدستند و ز بيم
عاقلان سرها کشيده در گليم

هر که در مکر تو دارد دل گرو
گردنش را من زنم تو شاد رو

خيز در دم تو بصور سهمناک
تا هزاران مرده بر رويد ز خاک

در نگر اي سايل محنت زده
زين قيامت صد جهان افزون شده

چون جواب احمق آمد خامشي
اين درازي در سخن چون مي کشي

در حديث آمد که يزدان مجيد
خلق عالم را سه گونه آفريد

يک گروه ديگر از دانش تهي
هم چو حيوان از علف در فربهي

آن دو قوم آسوده از جنگ و حراب
وين بشر با دو مخالف در عذاب

او ز حيوانها فزون تر جان کند
در جهان باريک کاريها کند

روز و شب در جنگ و اندر کش مکش
کرده چاليش آخرش با اولش

آنک او باشد مراقب عقل بود
عقل را سوداي ليلي در ربود

خطوتيني بود اين ره تا وصال
مانده ام در ره ز شستت شصت سال