مثنوي معنوي

مي رود در ره نداند منزلي
گام ترسان مي نهد اعمي دلي

ور بداند ره دل با هوش او
کي رود هر هاي و هو در گوش او

همچو شيطان در سپه شد صد يکم
خواند افسون که انني جار لکم

چون قريش از گفت او حاضر شدند
هر دو لشکر در ملاقان آمدند

نفس و شيطان هر دو يک تن بوده اند
در دو صورت خويش را بنموده اند

دشمني داري چنين در سر خويش
مانع عقلست و خصم جان و کيش

در دل او سوراخها دارد کنون
سر ز هر سوراخ مي آرد برون

در خبر بشنو تو اين پند نکو
بيم جنبيکم لکم اعدي عدو

طمطراق اين عدو مشنو گريز
کو چو ابليسست در لج و ستيز

که بگويد دشمني از دشمني
آتشي در ما زند فردا دني

کودکي کو حارس کشتي بدي
طبلکي در دفع مرغان مي زدي

بانگ کوس و طبل بر وي روز و شب
مي زدي اندر رجوع و در طلب

جمله در بازار از آن گشتند بند
تا چو سود افتاد مال خود دهند

زر در انبانها نشسته منتظر
تا که سود آيد ببذل آيد مصر

چون ببيند کاله اي در ربح بيش
سرد گردد عشقش از کالاي خويش

همچنين علم و هنرها و حرف
چون بديد افزون از آنها در شرف

لعبت مرده بود جان طفل را
تا نگشت او در بزرگي طفل زا

چون ز طفلي رست جان شد در وصال
فارغ از حس است و تصوير و خيال

برفها زان از ثمن اوليستت
که هيي در شک يقيني نيستت

وين عجب ظنست در تو اي مهين
که نمي پرد به بستان يقين

چون رسد در علم پس پر پا شود
مر يقين را علم او بويا شود

من نلافم ور بلافم همچو آب
نيست در آتش کشي ام اضطراب

همچو روي آفتاب بي حذر
گشت رويش خصم سوز و پرده در

هر پيمبر سخت رو بد در جهان
يکسواره کوفت بر جيش شهان

بنگر اندر نخودي در ديگ چون
مي جهد بالا چو شد ز آتش زبون