مثنوي معنوي

برجهيد آن کشته ز آسيبش ز جا
در خطاب اضربوه بعضها

جمله خلقان منتظر سر در هوا
کش بسوزد يا برآويزد ورا

همچو پروانه شرر را نور ديد
احمقانه در فتاد از جان بريد

هيچ کس در وي نخفتي شب ز بيم
که نه فرزندش شدي آن شب يتيم

بس که اندر وي غريب عور رفت
صبحدم چون اختران در گور رفت

تا يکي مهمان در آمد وقت شب
کو شنيده بود آن صيت عجب

گفت الدين نصيحه آن رسول
آن نصيحت در لغت ضد غلول

آن قفص که هست عين باغ در
مرغ مي بيند گلستان و شجر

چون دل و جانش چنين بيرون بود
آن قفص را در گشايي چون بود

نه چنان مرغ قفص در اندهان
گرد بر گردش به حلقه گربگان

يا عدم ديدست غير اين جهان
در عدم ناديده او حشري نهان

لطف رويش سوي مصدر مي کند
او مقر در پشت مادر مي کند

يا دري بودي در آن شهر وخم
که نظاره کردمي اندر رحم

آنچنانک چار عنصر در جهان
صد مدد آرد ز شهر لامکان

آب و دانه در قفص گر يافتست
آن ز باغ و عرصه اي درتافتست

جانهاي انبيا بينند باغ
زين قفص در وقت نقلان و فراغ

پيشه هايي که مرورا در مزيد
کاندرين سوراخ کار آيد گزيد

مهلتي مي خواهي از وي در گريز
گر پذيرد شد و گرنه گفت خيز

پيشتر از واقعه آسان بود
در دل مردم خيال نيک و بد

چون در آيد اندرون کارزار
آن زمان گردد بر آنکس کار زار

من عجب دارم ز جوياي صفا
کو رمد در وقت صيقل از جفا

آن جفا با تو نباشد اي پسر
بلک با وصف بدي اندر تو در

لاف و غره ژاژخا را کم شنو
با چنينها در صف هيجا مرو

تلخ و شيرين در ژغاژغ يک شي اند
نقص از آن افتاد که همدل نيند

گبر ترسان دل بود کو از گمان
مي زيد در شک ز حال آن جهان