مثنوي معنوي

حکمت قرآن چو ضاله مؤمنست
هر کسي در ضاله خود موقنست

ضاله چه بود ناقه گم کرده اي
از کفت بگريخته در پرده اي

آمده در بار کردن کاروان
اشتر تو زان ميان گشته نهان

رخت مانده بر زمين در راه خوف
تو پي اشتر دوان گشته بطوف

همچنانک هر کسي در معرفت
مي کند موصوف غيبي را صفت

وآن دگر در هر دو طعنه مي زند
وآن دگر از زرق جاني مي کند

گر نبودي در جهان نقدي روان
قلبها را خرج کردن کي توان

بر اميد راست کژ را مي خرند
زهر در قندي رود آنگه خورند

پس مگو جمله خيالست و ضلال
بي حقيقت نيست در عالم خيال

حق شب قدرست در شبها نهان
تا کند جان هر شبي را امتحان

در ميان دلق پوشان يک فقير
امتحان کن وانک حقست آن بگير

پس زمين تيره را داني که چند
ديدن و تمييز بايد در پسند

پس محک مي بايدش بگزيده اي
در حقايق امتحانها ديده اي

هر که در روز الست آن شير خورد
همچو موسي شير را تمييز کرد

تا در اشتر با تو انبازي کند
بهر طمع اشتر اين بازي کند

گفت تا اکنون فسوسي بوده ام
وز طمع در چاپلوسي بوده ام

اين زمان هم درد تو گشتم که من
در طلب از تو جدا گشتم بتن

تخم دولت در زمين مي کاشتم
سخره و بيگار مي پنداشتم

دزد سوي خانه اي شد زير دست
چون در آمد ديد کان خانه خودست

لفظ در معني هميشه نارسان
زان پيمبر گفت قد کل لسان

نطق اصطرلاب باشد در حساب
چه قدر داند ز چرخ و آفتاب

بس در آن مسجدکنان تسخر زدي
چون نظر کردي تو خود زيشان بدي

چار هندو در يکي مسجد شدند
بهر طاعت راکع و ساجد شدند

هر يکي بر نيتي تکبير کرد
در نماز آمد بمسکيني و درد

در جهان معروف بد علياي او
گشت معروفي بعکس اي واي او