مثنوي معنوي

پس قيامت بودي اين دنياي ما
در قيامت کي کند جرم و خطا

گفت شه حکمت در اظهار جهان
آنک دانسته برون آيد عيان

شاه با او در سخن اينجا رسيد
يا بديد از وي نشاني يا نديد

اي دريغا گر نبودي در تو آن
که همي گويد براي تو فلان

خبث يارش را چو از شه گوش کرد
در زمان درياي خشمش جوش کرد

در حديث آمد که تسبيح از ريا
همچو سبزه گولخن دان اي کيا

ور بود صورت حقير و ناپذير
چون بود خلقش نکو در پاش مير

اين صدفهاي قوالب در جهان
گرچه جمله زنده اند از بحر جان

ليک اندر هر صدف نبود گهر
چشم بگشا در دل هر يک نگر

کان چه دارد وين چه دارد مي گزين
زانک کم يابست آن در ثمين

گر به صورت مي روي کوهي به شکل
در بزرگي هست صد چندان که لعل

از يک انديشه که آيد در درون
صد جهان گردد به يک دم سرنگون

جسم سلطان گر به صورت يک بود
صد هزاران لشکرش در پي دود

روح او با روح شه در اصل خويش
پيش ازين تن بوده هم پيوند و خويش

گر تو گويي فايده هستي چه بود
در سؤالت فايده هست اي عنود

چيست در عالم بگو يک نعمتي
که نه محرومند از وي امتي

گاو و خر را فايده چه در شکر
هست هر جان را يکي قوتي دگر

قوت اصلي را فرامش کرده است
روي در قوت مرض آورده است

در شهيدان يرزقون فرمود حق
آن غذا را ني دهان بد ني طبق

از پي طاق و طرم خواري کشند
بر اميد عز در خواري خوشند

ما که واپس ماند ذرات وييم
در دو عالم آفتاب بي فييم

اينت درد بي دوا کوراست آه
اينت افتاده ابد در قعر چاه

ولوله افتاد در جغدان که ها
باز آمد تا بگيرد جاي ما

چون سگان کوي پر خشم و مهيب
اندر افتادند در دلق غريب

باز گويد من چه در خوردم به جغد
صد چنين ويران فدا کردم به جغد