مثنوي معنوي

هر که بيدارست او در خواب تر
هست بيداريش از خوابش بتر

چون بحق بيدار نبود جان ما
هست بيداري چو در بندان ما

چونک تخم نسل را در شوره ريخت
او به خويش آمد خيال از وي گريخت

ترکش عمرش تهي شد عمر رفت
از دويدن در شکار سايه تفت

دامن او گير زوتر بي گمان
تا رهي در دامن آخر زمان

عقبه اي زين صعب تر در راه نيست
اي خنک آنکش حسد همراه نيست

بر اميد آنک از نيش حسد
زهر او در جان مسکينان رسد

ناصح دين گشته آن کافر وزير
کرده او از مکر در گوزينه سير

نکته ها مي گفت او آميخته
در جلاب قند زهري ريخته

ظاهرش مي گفت در ره چست شو
وز اثر مي گفت جان را سست شو

برق اگر نوري نمايد در نظر
ليک هست از خاصيت دزد بصر

هر که جز آگاه و صاحب ذوق بود
گفت او در گردن او طوق بود

مدتي شش سال در هجران شاه
شد وزير اتباع عيسي را پناه

در ميان شاه و او پيغامها
شاه را پنهان بدو آرامها

گفت اينک اندر آن کارم شها
کافکنم در دين عيسي فتنه ها

پيش او در وقت و ساعت هر امير
جان بدادي گر بدو گفتي بمير

در يکي راه رياضت را و جوع
رکن توبه کرده و شرط رجوع

در يکي گفته رياضت سود نيست
اندرين ره مخلصي جز جود نيست

در يکي گفته که جوع و جود تو
شرک باشد از تو با معبود تو

جز توکل جز که تسليم تمام
در غم و راحت همه مکرست و دام

در يکي گفته که واجب خدمتست
ور نه انديشه توکل تهمتست

در يکي گفته که امر و نهيهاست
بهر کردن نيست شرح عجز ماست

در يکي گفته که عجز خود مبين
کفر نعمت کردنست آن عجز هين

در يکي گفته مکش اين شمع را
کين نظر چون شمع آمد جمع را

در يکي گفته بکش باکي مدار
تا عوض بيني نظر را صد هزار