ديوان قاآني

گر وصف سمندت به کوه خوانند
که باد شود در سبک عناني

اوصاف تو در وهم ما نگنجد
ا ز ما ارني از تو لن تراني

بي سعي قلم حکم نافذ تو
در نامه شود ثبت از رواني

گويند ز خلد شد برون شيطان
ويدر تو به خلد در چو شيطاني

بسيار درازي و بسي تيره
در اين دو صفت شب زمستاني

حمير نه رخ نگار و تو در وي
چون حميري اژدهاي پيچاني

اهواز نه روي يار و تو در او
جراره آن ديار را ماني

هر فتنه که در زمانه برخيزد
ننشيني تا به تيغ ننشاني

در دولت و ملکت تو نشنيده
کس نام کران و نام ويراني

با آنکه جهان به طبع فاني بود
باقي شد از آنکه در تو شد فاني

در کين توزي و عافيت سوزي
هنگام وغا زمانه را ماني

در مدح تو اي به مدحتت گويا
الکن شده از کمال حيراني

چنان عدوي تو شد تنگ عيش در عالم
که خوانده نايبه را مايه تن آساني

وجود پاک تو اندر مغاک تيره خاک
چو نفس ناطقه در تنگناي جسماني

سموم قهر تو تأثير مرگ فجأه نهد
در اهتزاز شميم نسيم روحاني

برو در مکتب تجريد درس عشق از برکن
که دست آويز دونانست حکمتهاي لقماني

سواد عشق چون بيني بهل سوداي عقل از سر
که در خورشيد تابستان بتن بارست باراني

بود دارالشفاي لطف او را اين دو خاصيت
که در وي غم پرستاري نمايد درد درماني

شبي اندر سراي ام هاني بود در طاعت
که ناگه جبرئيل آمد فرود از عرش رباني

گشودي دستي از غيب و نمودي دستگاه خود
بلي در دستگاهت دستيارانند پنهاني

ولي نارفته از دنيا خلل افتاد در دينش
که قومي سخت دل کردند عزم سست پيماني

پيمبر خواست در دنيا کند مبعوث شاهي را
که از عدلش نظامي تازه گيرد دين دياني

گزيد از جمله شاهان سمي خود محمد را
که در دين تازه فرمايد رسوم معدلت راني

هزاران در هزاران توپ سازد اژدها پيکر
که هر يک جانشين دوزخند از آتش افشاني

اگر در عهد شه بودي و قدر شاعران ديدي
نراندي طعنه بر شاعر اثيرالدين اوماني