ديوان قاآني

چو پشت گردون در سجده خديو جهان
به پيش رويش آن زلف کرده پشت دوتاه

ز بس برودت در طبع روزگار حرون
که منجمد شده قوه نما به طبع گياه

به مان آذر و کانون که شعله در کانون
چنان فسرده نمايد که شاخ سرخ گياه

هرات را که جهانيست در ميان جهان
چسان گشود مهين شهريار ملک پناه

به وقت بهمن کز تيره جرم ابر مطير
سپهر نيلي در بر کند پرند سياه

سپهر قلزم خوناب گشت و تير ملک
در او به قوت بازو همي نمود شناه

جهانستان ملکا بدسگال سوز شها
تويي که پشت فلک در سجود تست دو تاه

قوام بخت تو چندانکه در بسيط زمين
کهين غلام تو بر آسمان زند خرگاه

روز آدينه شدم بر در خلوتگه شاه
نامه مدح به کف چشم ادب بر درگاه

روزي از بهر تسلي به کنارش خفتم
تا در آن لجه معروف درافتم به شناه

خود از آنگونه که مي بردمد از دامن جوي
راست در دريا هرگز نشود شاخ گياه

چه دهم شرح ز جا جستم و بيرون رفتم
از قضا دخترکي نادر ديدم در راه

گشت نابود چنان در غم او هستي من
که روان درگذر صرصر مي جثه کاه

دو لبش آب خضر کرده نهان در ظلمات
غبغب او ز دل سوخته انباشته چاه

اهل و فرزند درآويخته چون سگ در من
کاي به افسونگري و حيله فزون از روباه

هيچ در خانه نهادي که گرفتي خادم
هيچ بر سفره فزودي که فزودي نانخواه

سرورا حاسدم از رشک به حسرت گويد
به سخن در نسرشتست کسي مهر گياه

اين نه جادوست خداوندا کاين شاعري است
کس چنين در نتوان سفت مرا زين چه گناه

قاآني تا کي سخن از سر خدايي
در رهگذر باد چرا غره شود کاه

فرمانده آفاق محمد شه غازي
کز فر و شرف در دو جهان آمده يکتاه

خاص از پي آنست که مدح تو سرايد
ورنه چو بود خاصيت نطق در افواه

اسب رنجانيد دي پاي مرا گفتم بدو
چون شوم در بزم صدر از لنگي پا عذرخواه

از خدا خواهم سرايم در ثنايت شعرها
کت به وجد آرد روان چون مژده فتح هراه

سرشک ريزدم از ديده هر زمان که کنم
در آفتاب جمال تو خيره خيره نگاه

قلم به دست تو هنگام جود در جنبش
بدان مثابه که ماهي کند به بحر شناه