ديوان قاآني

افتخار عالمي گر چه درون عالمي
چون روان در پيکر و دانش به مغز هوشيار

بريد باد صبا در ميانه بود و شنيد
دوان دوان همه جا ره بريد تا کهسار

ز کوه ابر فرود آمد و بلارک برف
کشيد و خون خزان را بريخت در گلزار

قرار يافته هر چيز در زمانه تو
بغير مال کش اندر کف تو نيست قرار

مثل بود که نگويد سر بريده سخن
بريده سر ز چه آيد هماره در گفتار

زمان عمر تو باد از شمار و حصر برون
چنانکه جود ترا نيست در زمانه شمار

دود آتش پيچد اندر آب گويي در نهفت
لشکر ديو و پري دارند با هم کارزار

مارهاي آتشين بنگر شتابان در هوا
با وجود اينکه از آتش گريزانست مار

بسکه اخترها ز اخگرها همي ريزد در آب
از شمار اختران عاجز بود اختر شمار

بسکه تير آتشين در باغ آيد از هوا
خشم شه گويي درون خلق شه دارد قرار

يانه گويي باژگون گشتست دوزخ در بهشت
تا عيان گردد به مردم قدرت پروردگار

کس نديده در آفاق اينچنين معمور
به هيچ عصري از اعصار مصري از امصار

زهي سفيد حصارش که نافريده خداي
چنان حصاري در زير اين کبود حصار

يکي به شکل چو بر خط استوا خورشيد
يکي به وضع چو در صحن آسمان سيار

به نور مردمک چشم معرفت بيند
سواد سر سويداي مور در شب تار

بود دو گوهر يکتاش در يسار و يمين
چو مهر و ماه روان بالعشي و الابکار

به دست اوست گه جود خامه در جنبش
بدان مثابه که ماهي شناکند به بحار

گرش به من نبود التفات باکي نيست
که نيست در بر خورشيد ذره را مقدرا

ز قدح پارس چو برگردنت بود تقصير
ز در مدحش برگردنت سزد تقصار

زهي ز صاعقه تيغ آسمان رنگت
بسان رعد خروشان پلنگ در کهسار

به مهد عدل تو در خواب امن رفته جهان
وليک بخت تو چون پاسبان بود بيدار

از آن سبب که در آن تنگنايشان نبود
نه رهگذار فرار و نه جايگاه قرار

چهارده تن در خانه يي بدين تنگي
که نيک تنگ ترست از دهان ترک تتار

در مغز هوشيار گر افتد خيال آن
آشفته و گسسته شود مغز هوشيار

اين تيغ نيست آينه نصرتست از آنک
نصرت در او شمايل خود ديد آشکار