ديوان قاآني

همان ز خواجه شنيدم که گفت خلق جهان
کرند ورنه در و بام پر ز گفتارست

نپرسي اينهمه الوان و چاشني ز کجاست
که در شمار بساتين و برگ اشجارست

در پهلوي گل خار شگفتا به چه ماند
مانند رقيبي که هم آغوش نگارست

زان غنچه عزيزست که زر دارد در جيب
وين تجربتست آنکه نه زر دارد خوارست

ور منع کنندت که مده بوسه بر آشوب
کاين سنت عيدست و در اسلام شعارست

بر سفره جود تو زمين زائده چين است
در موکب جاه تو فلک غاشيه دارست

در چشم نکوخواه تو يک طايفه نورست
بر جان بدانديش تو يک هاويه نارست

گر کلک تو در دست تو آمد گهرافشان
پيداست که اين خاصيت از قرب جوارست

دارد پي ايثار تو برکف گهري چند
وان نيز دريغا که نه در خورد نثارست

حق گواهست که گفتار تو در گوش خرد
گوهري هست که ملک دو جهانش ثمن است

گفتش انصاف گر اين باشد ماشاء الله
مي توان گفت در اين قاعده استاد فن است

راستي منصفي امروز در اقطاع جهان
نيست ور هست خداوند جهان بوالحسن است

تير او در صف پيکار روان از پي خصم
همچو سوزنده شهابي ز پي اهرمن است

هر کجا مهر تو در انجمني چهر افروخت
عيش تا روز جزا خادم آن انجمن است

گرمي بازار دين چنانکه در اقليم
کفر وقايع نگار دين مبين است

ساکن دوزخ اگر حسام تو بيند
باورش آيد که در بهشت برين است

با کرمت تاب يک اشاره ندارد
هر چه در اجزاي کان و بحر دفين است

تيغ به سر پنجه تو طرفه هلالي
در کف خورشيد آسمان برين است

يا ز پي قتل دشمنان ملک الموت
تعبيه در دست جبرئيل امين است

بر تن هر جانور که کسوت هستي است
داغ تواش در مشيمه نقش جبين است

دست تويم را چنان ز پاي در آورد
کز بن هر موجه اش هزار انين است

طبع تو کان را چنان به مويه درافکند
کاشک روانش به جاي در ثمين است

از اثر عدل تست اينکه در آفاق
فتنه به چشمان مست گوشه نشين است

صيت او خورشيد را ماند که در يک نيمروز
از حدود باختر تا ساحت خاور گرفت

مر مهين فرزند رادش از پي تسخير يزد
عجز را در حضرت يزدان قدم از سرگرفت