جوهر الذات عطار

همه با تو تو با کل در مياني
حقيقت جاني و هم جان جاني

تو بود خود يقين از بود ديدي
کنون در مرکز اصلي رسيدي

تو بود خويش دانستي يقين باز
که ايجاگه شدي در خود سرافراز

تو بود خويش دانستي و کس نه
يکي اندر يکي در پيش و پس نه

از اول تا باخر در نمودي
ز بهر ذات خويش اندر سجودي

از اول تا باخر در يکي باز
نمودي هر چه بودي بيشکي باز

دوئي برداشتي در نيستي دوست
يکي مي بينم ايندم مغز با پوست

منم واقف شده تو واقف من
حقيقت در بطوني واصف من

چگويم وصف تو خود وصف کردي
که بيشک در همه جائي و فردي

ندانم وصف تو کردن من از دل
که جاني و شده در جان تو حاصل

چنان حيران و مدهوشند و خاموش
از آن جامي که کردند در ازل نوش

ز شوقت در يکي خاکند و خونند
حقيقت هم درون وهم برونند

تو ياري هيچ ديگر نيست دانم
که بودت در همه يکيست دانم

کمال ذات تو منصور دانست
وگر نه که در اينجاگه توانست

نه اول دار نه آخر تو از ديد
توئي اينجايگه در عين توحيد

تو جاناني و هم جانان پديدست
در اينصورت ز تو گفت و شنيدست

تو جاناني و هم جانها نمودار
ز تست اينجايگه در غرق اسرار

يکي مي بينمت اندر همه باز
فکندستي در اينجا دمدمه باز

که اينجا گه منم عطار جانان
منم در جملگي پيدا و پنهان

يکي ذاتم نموده رخ در آفاق
شدم امروز اندر جزو و کل طاق

طمع بگسل در اينجا هر چه بيني
همه من بين اگر صاحب يقيني

چو جانان با من است اينجا نمودار
از اويم اينزمان در خود گرفتار

چو جانان با من است و آشنائيم
در آخر بيشکي عين خدائيم

چنانم ره نموده سوي منزل
رسيدم تا شدم در عشق واصل

چنانم واصل و حيران دلدار
که جز او مي نبينم من در اسرار