جوهر الذات عطار

همه خود اوست گر چه خود تو اوئي
ز بود او همي در گفتگوئي

بقدر خويشتن در خود ببين باز
که گردت اندر اينجا صاحب راز

بقدر خود ترا پيدا نمود است
ترا در خويشتن يکتا نمود است

بقدر خويشتن او را بداني
اگر او را از او در او بداني

اگر دلدار خواهي خويش بگذار
نظر در عقل پيش انديش بگمار

همه دلدار خود بين در حقيقت
که روشن گردد اينجا ديد ديدت

اگر يک ذره شرک آري بخود باز
نيابي در يقين انجام و آغاز

اگر يک ذره شرک آري ز معني
در افتي دور از ديدار مولي

اگر يک ذره شکر آري تو در بر
فنا گردي نيابي سر و رهبر

ز ديد حق اگر خواهي در اينراز
که يابي کل ز احمد ياب اين باز

اگر چه عاشق خود بين بد از اصل
از آن در لعنت اينجا يافت او وصل

همه با هم بود گر تاب داري
وليکن چشم را در خواب داري

همه با هم بود در اصل رحمت
حقيقت درد آمد عين لعنت

همه با هم در اينجا بيشکي بين
چو نيکي و بدي ديده يکي بين

همه با هم در اينجا ديد يار است
ولي لعنت ز ما رحمت ز يارست

هر آنکو گفت من ابليس باشد
که من در بيهده تلبيس باشد

ز مائي تو مني افتاد در کار
برافتادش همي پرده بيکبار

تو اصل از يار داري ليک بي تو
کنون اينجا مکن در خود مني تو

همه در تست تو بي تو شو اينجا
ز من مردم حقيقت بشنو اينجا

هزار ابليس پيش تست خود هيچ
نهادت اوفتاده پيچ در پيچ

اگر چه آدمي ابليس رائي
از آن پيوسته در تلبيس و رائي

هر آن فکري که انديشي ز اسرار
در آن اينجايگه از خود خبردار

وگر آن فکر شيطاني است در کار
از آن بگذر حقيقت تو بيکبار

وگر بد باشد از خود دان تو شيطان
حقيقت گفت حق در عين قرآن

تو از گفتار ايشان کار خود کن
نکوئي کن در ايجاگه نه بد کن