جوهر الذات عطار

چو او در شرک خود مغرور آمد
از آن حضرت حقيقت دور آمد

چو اندر شرک بد او بي صفا شد
در اينجاگاه دل دور از خدا شد

تو هم گر همچو او در شرک آئي
شوي مردود از عين خدائي

اگر شرک آيد اينجا در ضميرت
بيک موئي کند اينجا اسيرت

اگر شرک آيد اينجا در دل تو
نباشد جز بدي مر حاصل تو

اگر شرک آيد اينجا سوي جانت
در اينجا خون بريزد جان جانت

اگر شرک آوري ملعون شوي تو
حقيقت خاکي و در خون شوي تو

اگر شرک آوري در عين ديدار
بماني همچون ابليس لعين خوار

بشرک اينجا بماني در بن چاه
حقيقت دور گردي از بن چاه

در اين انديشه کن مگذر تو از خويش
که ابليست تو داري بنگر از پيش

ترا ماننده ابليس اعزاز
نبخشيد و نظر در خويش کن باز

تو هم از ناري و وز باد پندار
فتادستي در آب و خاک ناچار

طلب کن اينزمان و وصل درياب
در اين معني ديگر اصل درياب

همي سوزد هميشه در تف خود
از آن انديشه کردست از خوي بد

عجب سر ميکشد در خويش بيني
هميشه هست اندر خود گزيني

چنان پندارد او کو هست کس نيست
نميداند که در معني چو خس نيست

که چون بد تا که خود ميديد ابليس
يقين افتاده بد در مکر و تلبيس

چرا انديشه کرد از بيوفائي
در اين شرک او زيد اندر خدائي

چرا انديشه کرد و ناتوان شد
در اينجاگاه رسواي جهان شد

چرا پي دارم او را من ز توفيق
کز اين لعنت در اينجا يافت تحقيق

اگر خود محو کردي يار ديدي
در آخر عزت بسيار ديدي

اگر خود محو کردي در حقيقت
خدا ديدي حقيقت بي طبيعت

همه دلدار ديدي در عيان او
حقيقت جمله ديدي جان جان او

همه دلدار ديدي در دل و جان
نبودي آخر کارش از اينسان

حقيقت اينچنين است آخر اينجا
که در يابي تو راز ظاهر اينجا