جوهر الذات عطار

حقيقت عشق اينجا راه بنمود
در آخر کل عيانت شاه بنمود

حقيقت عشق اينجا گفتگو شد
در اينجا ذات جمله زو نکو شد

حقيقت عشق با عقلست در ديد
کنون يکي عيان ذات توحيد

حقيقت عشق جان در اول کار
يقين اصل را کرد او پديدار

ز عشق از ذره در جان نمودار
شود اينجا نبيني ليس في الدار

ز عشق از ذره پيدا نمايد
دو عالم در دلت يکتا نمايد

حقيقت ذره در عالم افتد
از آن پيدا نموده آدم افتاد

نمودار است در نقش غرائب
از آن يک ذره چنديني عجائب

از آن يکذره اندر سوي افلاک
فتادست و چنين کردست در خاک

از آن يکذره در اشيا فتادست
بسرگردان فلک بي پا ستاد است

فلک گردانست در عشق از معاني
از او پيدا شده راز نهاني

حقيقت ذره در آفتابست
از آن پيوسته اندر تک و تابست

حقيقت ذره در ماه و هر ماه
فتد کوهي شود ماننده کاه

يقين عشقست يکذره ز حضرت
در اينجا گاه از ديدار قربت

حقيقت بود آن دريافت منصور
از آن زد در اناالحق ذات مشهود

اناالحق زد که عشق کل عيان شد
يقين در عشق او کل جان جان شد

گمان برداشت اينجا از يقين باز
چو در جان رخ نمودش آن سرافراز

گمان برداشت عطار از جهانش
چو او شد در حقيقت جان جانش

بدو واصل شدست اندر خراسان
بشد از جان در اينجاگه هراسان

سر خود را فداي روي او کرد
ز ديد او در اينجا گفتگو کرد

مرا وصلست از ديدار منصور
که دارم در درون اسرار منصور

مرا وصلست از ديدار رويش
از آن افتاده ام در گفتگويش

مرا وصلست از او تا در عيانم
حقيقت گفت او راز نهانم

مرا وصلست از او در آخر کار
که پرده بر گرفت از رخ بيکبار

معائينه مرا او ديد ديدست
بجز خود در جهان او کس نديدست