جوهر الذات عطار

برو خاموش شو اينجا بتحقيق
که در آخر ترا بخشند توفيق

برو خاموش شو در عالم اي يار
که تا آخر شوي زين سر خبردار

سر اسرار شرع مصطفي ياب
در آخر از حقيقت وصل درياب

بنور شرع اصل ذات ايشان
همه در خود نظر کن بيشکي آن

همه در خود بياب اينجايگه دوست
که تا چون مغز بيرون آئي از پوست

همه در خود بياب و گرد جانان
که تا يابي حقيقت فرد جانان

همه در خود بياب و ذات بيچون
حقيقت خويشتن بين بيچه و چون

همه در خود بياب اينجا عيان ذات
حقيقت بيشکي خورشيد آيات

ترا معبود اينجاست او نظر کن
وجود و جان و خود را در خبر کن

از اين هر دو در اينجا گه بيابي
اگر اينجا دل آگه بيابي

دل آگاه ميبايد در اين سر
که اسرارش همه آمد بظاهر

دل آگاه ميبايد ز توحيد
که يکي يابد اينجاگاه در ديد

دل آگاه ميبايد که چون نوح
در اين دريا بيايد قوت روح

دل آگاه ميبايد که در راز
چو ابراهيم يابد سر او باز

دل آگاه ميبايد در آفاق
که گردد سر بريده همچو اسحاق

دل آگاه ميبايد در اينراه
که بيرون آيد و گردد يقين شاه

دل آگاه ميبايد چو صالح
که گردد در يقين عين مصالح

دل آگاه ميبايد چو عيسي
که در يابد حقيقت قرب اعلي

دل آگاه ميبايد چو احمد
که باشد در عيان کل مؤيد

دل آگاه ميبايد چو حيدر
که در يابد حقايق را سراسر

هر آنکو اين حقيقت يافت در خويش
حجاب جسم و جان برداشت از پيش

هر آنکو اين حقيقت در نظر يافت
حقيقت جملگي اندر نظر يافت

هر آنکو دم زد اينجا بازديد او
حقيقت در عيان اين راز ديد او

هر آنکو غير از اين چيز دگر ديد
حقيقت هيچ بيشک در نظر ديد

نهي دم زين مزن در صورت خويش
حقيقت فاش بشنو مرد درويش