جوهر الذات عطار

جمال يار درديده توان ديد
حقيقت ديده در ديده توان ديد

حقيقت نقطه خال از جلالست
زبان در ديدن او گنگ و لالست

اگر در ديده بيني راز جانان
هم انجامست و هم آغاز جانان

نظر کن ديده را تا يار بيني
حقيقت در اعيان اسرار بيني

نظر کن ديده را در هر دو عالم
که تا يکتا نمايد راز اين دم

هر آن کز عشق صاحب ديده باشد
در اينجا گاه صاحب ديده باشد

هر آنکو ديده ديدارش در اين سر
درون ديده جانان يافت ظاهر

ز نور ديده بنگر در فلک ماه
که نور ديده هر جا ميبرد راه

ز نور ديده بنگر در فلک بين
که اين نور است پيدا يک بيک بين

ز نور ديده بنگر فرش آيات
که پيدا شد مر اين در جمله ذرات

ز نور ديده بنگر هست در نيست
مگر اين سر ترا اينجا خبر نيست

ز نور ديده بنگر کوه و دريا
حقيقت بحر جان در شور و غوغا

تو در خوابي نيايي ديده خويش
کههستي بي خدا اي مرد درويش

تو در خوابي جمال جان نديده
حقيقت آن مه تابان نديده

تو در خوابي نخواهي گشت بيدار
که دريايي درون ديده ديدار

تو در غفلت فتاده مست خوابي
حقيقت نور ديده کي بيابي

تو در خوابي و چشم از خواب بردار
حقيقت ديده را درياب بردار

جمال ديده جان بين تو روشن
حقيقت سير کن در هفت گلشن

جمال جان خبر دارد ز جمله
که در روضه نظر دارد ز جمله

نظر دارد کنون در جسم و جانها
يقين ميداند او راز نهانها

بچشم جان خود چون ره نمودم
در اينجا گه جمال شه نمودم

ز نور مصطفي گر راز يابي
دل و جانت در اينجا باز يابي

ز نور اوست اينجا جان در اعيان
که مي بيند جمال دوست پنهان

دل عطار از او اينجا خبر يافت
يقين مر نور پاکش در نظر يافت

دل عطار اينجا گاه جان کرد
دگر جانش در اينجا جان جان کرد