جوهر الذات عطار

همه حيران تو تو در همه يار
حقيقت عين شادي تو بيکبار

وگر هم غم بود از زندگاني
زمانم در حقيقت هم تو داني

اگر خوفست در وي آخر کار
قلم رفتست از بيچون ستار

وليکن در ميان هستي بهانه
که اين ابليس کرد اندر زمانه

چو او ديگر کسي در دور عالم
که او ديدست حق اينجا دمادم

حقيقت عاشق چابک سوارست
که او را در جهان اين يادگار است

تمامت انبيا کرده سؤال او
بهر وجهي در اينجا حسب حال او

همه با او در اينجا راز گفتند
ز ديد خويش با او باز گفتند

چنان کو ديد خود داند در اسرار
کسي زو نيست اينجاگه خبردار

گهي در کعبه بر درگه ستادست
گهي بر خاک پاي شه فتادست

گهي در ميکده او درد نوشست
گهي گويا و گه گاهي خموشست

گهي راهت نمايد گه کند گم
ترا چون قطره در عين قلزم

از آن خوانندش اينجا گاه ابليس
که باشد دائما در عين تلبيس

نه يک رنگست اينجا در دو رنگست
از آن نزديک هر کس خوار و تنگست

نه يکرنگست دائم در دوئي اوست
چنين بودن بر عاقل نه نيکواست

که در لعنت چنان او استوارست
که دائم اندر اين سر پايدار است

چنان در عشق محبوس و اسيرست
که اندر طوق لعنت بي نظير است

چنان کاندر جهان او خوار آمد
يقين در عشق برخوردار آمد

تمامت انبيا از سر لعنت
شدند ترسان همي در عين حضرت

ترا زيبد که بار آن کشي تو
در اينجاگه رقم بر جان کشي تو

بيک سجده که در اول نکرد او
حقيقت تا قيامت زخم خورد او

حقيقت من ز نسل آدمم باز
که منصورم در اينجا صاحب راز

حقيقت دزد را هم بود ابليس
نظر کردم در اينجاگه بتلبيس

چو گنج آدم اينجا مي نهادم
حقيقت اين لعين را در گشادم

يقين گنج آدم يافت اينجا
حقيقت در نهان دم يافت اينجا